{"id":1733,"date":"2025-02-02T13:43:58","date_gmt":"2025-02-02T13:43:58","guid":{"rendered":"https:\/\/endustri40.bktechin.com\/2025\/02\/02\/yas-ogrenme-robotlar\/"},"modified":"2025-02-10T22:11:13","modified_gmt":"2025-02-10T22:11:13","slug":"yas-ogrenme-robotlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/endustri40.com\/en\/yas-ogrenme-robotlar\/","title":{"rendered":"Ya\u015f, \u00d6\u011frenme & Robotlar"},"content":{"rendered":"

Edward L. Thorndike, 1927 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmada ö\u011frenme kabiliyetinin 25 ya\u015f\u0131ndan sonra, her y\u0131l %1 oran\u0131nda dü\u015ftü\u011fünü ortaya koymu\u015ftu. Bu  ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonucunda da toplumda ‘ya\u015fl\u0131lar bir \u015fey ö\u011frenemez<\/strong>’ diye bir alg\u0131 olu\u015ftu. Halbuki sonraki bilimsel çal\u0131\u015fmalarda, insanlar\u0131n ya\u015f\u0131 ilerledikçe azalan\u0131n, ö\u011frenme h\u0131z\u0131 oldu\u011fu, zihin kapasitesinin azalmad\u0131\u011f\u0131 tespit edildi. Ayr\u0131ca, sürekli ö\u011frenmeye devam ederek, ö\u011frenme h\u0131z\u0131n\u0131n yava\u015flamas\u0131n\u0131 azalt\u0131la bilmenin mümkün oldu\u011fu da kan\u0131tland\u0131. Ö\u011frenme h\u0131z\u0131n\u0131n yava\u015flamas\u0131n\u0131 engellemenin  en önemli yolu devaml\u0131 yeni \u015feyler ö\u011frenmeye devam etmekten geçiyor diyebiliriz. (1)<\/span><\/span><\/p>\n

Birçok teorisyen zekan\u0131n<\/a><\/strong> çe\u015fitli faktörlere ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu kabul etmektedir, zekay\u0131 basitçe birincil ve ikincil kabiliyetler olarak ay\u0131rmak mümkündür.Birinci zihinsel yetenekler; say\u0131sal ve anlama yetileri, ak\u0131l yürütme ve uzaysal alg\u0131 olarak ifade edilmektedir. <\/span><\/span>Yap\u0131lan bir çal\u0131\u015fmaya göre, bu birincil zihinsel yetenekler 40 ya\u015f\u0131na kadar geli\u015fmeye devam eder, sonras\u0131nda ise 50-60 ya\u015f\u0131na kadar sabitlenir, 60 ya\u015f\u0131ndan sonra da 70 ya\u015f\u0131na kadar çok az dü\u015fü\u015f gösterir. \u015eekil 1’de ki grafikten bu durum görülebilir.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u015eekil 1: Ö\u011frenme-Zihin Kapasitesinin Ya\u015fa Ba\u011fl\u0131 Olarak De\u011fi\u015fimi (5)<\/span><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

\u0130kincil zihinsel yetenekler ise temelde, ak\u0131\u015fkan zeka<\/strong> (Fluid Intelligence) ve kristal zeka<\/strong> (Crystallized Intelligence) olarak tan\u0131mlan\u0131r. Ak\u0131\u015fkan zekan\u0131n (tecrübeden ba\u011f\u0131ms\u0131z, çözme kapasitesi) gençlerde daha iyi oldu\u011fu gözlenirken, kristal zekan\u0131n ise (muhakeme gücü gibi bilgi ve tecrübeye ba\u011fl\u0131 zeka) ileri ya\u015flarda daha iyi oldu\u011fu bilinmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

Daha önce de ifade edildi\u011fi gibi zihinsel kapasite ya\u015fa göre farkl\u0131 performans gösterir. Daha genç ya\u015flar için, bir \u015feyi çok daha h\u0131zl\u0131 ö\u011frenmek ve ezberlemek kolayd\u0131r. Ancak, burada ilginç olan, yeni bir bilgiyi uygulaman\u0131n ve hayata geçirmenin gençler için büyüklere nispeten daha zor olmas\u0131d\u0131r. Çünkü, gençler yeni bir bilgiyi hayata geçirmek için yeterli deneyime ve birikime tam olarak sahip de\u011fildir. Öte yandan, büyükler için ise bir \u015feyi ezberlemek  daha zorken, yeni bir \u015feyi daha h\u0131zl\u0131 ve do\u011fru olarak ö\u011frenip, uygulamalar\u0131 söz konusudur.(2)<\/span><\/span><\/p>\n

Sürekli ö\u011frenmeyi aktif tutarak, 70’lere kadar ö\u011frenme kabiliyetinin çok da de\u011fi\u015fmeden devam etti\u011fi, h\u0131zl\u0131 ö\u011frenmenin gençler için daha kolay  oldu\u011fu bir gerçektir, ancak ileri ya\u015flarda daha fazla pratik yaparak yeni bir \u015feyi ö\u011frenmek hiç zor de\u011fildir.<\/span><\/span><\/p>\n

Zihinsel geli\u015fime, ö\u011frenme kapasitesine etkileyen ne kadar çok etken olsa da, \u015funu söyleyebiliriz ki, asl\u0131nda ya\u015f ilerledikçe ö\u011frenememe konusunun do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun bir mit (söylenti) oldu\u011funu görüyoruz. <\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Bu noktada, ön yarg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 k\u0131rarak, yeni \u015feyler ö\u011frenmeye aç\u0131k, merakl\u0131 bireyler olmak önemlidir. Hangi ya\u015fta olursak olal\u0131m “ö\u011frenen beyin \u0131\u015f\u0131ldar<\/strong>” demek yerinde olacakt\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

<\/span>Kullan\u0131c\u0131 Dostu, Ö\u011frenimi Kolay Robot Programlama Ara Yüzleri<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Öte yandan, robot otomasyon<\/a><\/strong> sistemlerinde teknolojinin geli\u015fmesi ile beraber kullan\u0131c\u0131 arayüzleri de, operatörlerin ve ilgili ki\u015filerin, robotlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 daha basit hale getirecek \u015fekilde tasarlan\u0131yor. Di\u011fer bir ifade ile robotlar\u0131 kullanmak, onlar\u0131 programlamak zamanla daha da anla\u015f\u0131l\u0131r, ö\u011frenimi kolay bir yap\u0131ya dönü\u015füyor. Direk fiziksel olarak robotu kullanmadan, bilgisayar program\u0131 üzerinden uygulama yaparak da ö\u011frenebilmek mümkün hale geliyor. Ayr\u0131ca, internette çe\u015fitli kaynaklarda, gerekli birçok bilgiye rahatl\u0131kla ula\u015f\u0131l\u0131yor. Sistem kurulumu sonras\u0131nda ilgili ki\u015filere gerekli e\u011fitim k\u0131sa sürede sa\u011flanabiliyor.<\/span><\/span><\/p>\n

<\/span>Sanayi \u0130stihdam\u0131n\u0131n Sadece %1’ini Yakalamak 15 Y\u0131lda Gerçekle\u015fiyor<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Bunlar\u0131n yan\u0131nda, ö\u011frenme kapasitesi ile ilgili olmasa da \u015fu durumu ifade etmekte yarar var: günümüzde dünyada 320 milyon çal\u0131\u015fan say\u0131s\u0131 oldu\u011fu dü\u015fünülüyor, bu rakam\u0131n sadece 1.6 milyonu robotlardan olu\u015fuyor, bu da genel çal\u0131\u015fan say\u0131s\u0131n\u0131n %0.5<\/strong>’ine tekabül ediyor ki bu 1980’den beri dünyan\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 robot say\u0131s\u0131na dikkat çekiyor. Türkiye’de ise bu rakam çal\u0131\u015fan say\u0131s\u0131na oranla %0.12<\/strong> (7.000 robot oldu\u011fu kabulü ile)(4), Güney Kore’de %5,3, Almanya ve Japonya’da %3 civar\u0131nda (3).<\/span><\/span><\/p>\n

\u015eu anda, Türkiye’de bu rakam\u0131 %1 seviyesine ta\u015f\u0131mak istersek (çal\u0131\u015fan say\u0131s\u0131n\u0131n ayn\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 dü\u015fünelim), her y\u0131l %15 art\u0131\u015f sa\u011flayarak 15 y\u0131lda<\/strong>, %50 art\u0131\u015f ile 11 y\u0131lda bu say\u0131ya ula\u015fabiliyoruz<\/span><\/span><\/p>\n

Bu tablo durumumuzun ne kadar vahim oldu\u011funu, robot sistemlerinin eksi\u011finin ne kadar büyük oldu\u011funu ve sanayi istihdam\u0131n sadece %1’i seviyesindeki robot sistemleri rakam\u0131n\u0131  ne kadar uzun sürelerde yakaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 aç\u0131kl\u0131yor. Buradan \u015funu anlayabiliriz ki, ö\u011frenme kabiliyetlerimizi bir tarafa b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bile, istihdam\u0131n %1 oran\u0131nda bir say\u0131y\u0131 elde etmek, neredeyse bir insan çal\u0131\u015fma ömrü al\u0131yor, dolay\u0131s\u0131 ile bu aç\u0131dan da bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir i\u015fsizlik söz konusu de\u011fil veya di\u011fer bir ifade ile hem ö\u011frenmek hem de uyum sa\u011flamak için gere\u011finden fazla vaktimiz var.  (Burada sadece sanayi istihdam\u0131<\/a> <\/strong>baz al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r, tar\u0131m, in\u015faat ve hizmet sektörü istihdamlar\u0131 hariçtir).<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u015eekil 2 Tusiad’\u0131n Sanayi 4.0 Raporuna Göre Global Robot Miktar\u0131 ve Öngörüsü<\/span><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

Özetle, her ne kadar robot otomasyon sistemlerinin sanayide yer almas\u0131 uzun zaman gerektirse de, robot teknolojisini ö\u011frenmenin, ya\u015f ilerlemesi ile beraber hiç zor olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, aksine bununy\u0131kmam\u0131z gereken bir ön yarg\u0131 oldu\u011funu görüyoruz. Halbuki, robot otomasyon sistemi ile beraber operatör daha konforlu, daha güvenli, daha sa\u011fl\u0131kl\u0131, daha nitelikli bir ortama sahip olurken, ki\u015fisel yeteneklerini daha ileriye ta\u015f\u0131ma imkan\u0131na sahip oluyor. <\/span><\/span><\/p>\n

Her \u015feyden önce geli\u015fmi\u015f ülkeler seviyesine ç\u0131kmak, daha ileri seviyede ürünler üretebilmek, yeni nesillere daha geli\u015fmi\u015f bir ülke b\u0131rakabilmek için, çok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde robot-otomasyon sistemlerine geçi\u015f sa\u011flamal\u0131y\u0131z. Bu yaz\u0131 vesilesi ile de herkese güzel, mutlu, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve huzur dolu güzel bir yeni y\u0131l diliyorum.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Mehmet Öztürk<\/span><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

Ürün Yöneticisi<\/span><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

Eczac\u0131ba\u015f\u0131-Lincoln Electric Askaynak<\/span><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynak:<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

1.<\/span><\/span>David L. Crawford , “The Role of Aging in Adult Learning: Implications for Instructors in Higher Education”<\/span><\/p>\n

2.http:\/\/discipleship.ag.org\/Help\/FAQ_Sunday_School\/aging_and_learning.cfm<\/span><\/p>\n

3.<\/span>https:\/\/www.washingtonpost.com\/posteverything\/wp\/2016\/12\/02\/robots-wont-kill-the-workforce-theyll-save-the-global-economy\/?utm_term=.dcd4fc480d68<\/span><\/p>\n

4.<\/span>http:\/\/www.tuik.gov.tr\/PreHaberBultenleri.do?id=21570<\/span><\/span><\/p>\n

5.http:\/\/www.aaii.com\/journal\/article\/aging-and-investing-the-risk-of-cognitive-impairment<\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ge\u00e7en seferki yaz\u0131m\u0131zda, robot otomasyon sistemlerinin i\u015f s\u00fcre\u00e7lerine dahil olmas\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fan istihdam\u0131na y\u00f6nelik olumsuz etkiler yarataca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki yanl\u0131\u015f iddian\u0131n aksine, robot otomasyon sistemlerine y\u00f6nelik yat\u0131r\u0131mlar\u0131n istihdam\u0131 toplamda nas\u0131l art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131k.Bu konuda endi\u015fe yaratan di\u011fer hususlardan birisi de, geli\u015fen robot teknolojilerini \u00f6\u011frenmenin zorlu\u011fu sebebiyle i\u015fsizli\u011fin artaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndedir.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[7],"coauthors":[],"class_list":["post-1733","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-endustri-4-0","pmpro-has-access"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1733","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1733"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1733\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29713,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1733\/revisions\/29713"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1733"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1733"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1733"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=1733"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}