{"id":1729,"date":"2025-02-02T13:43:58","date_gmt":"2025-02-02T13:43:58","guid":{"rendered":"https:\/\/endustri40.bktechin.com\/2025\/02\/02\/yapay-zeka-makine-ogrenimi-ve-derin-ogrenme-arasindaki-farklar\/"},"modified":"2025-02-10T22:11:12","modified_gmt":"2025-02-10T22:11:12","slug":"yapay-zeka-makine-ogrenimi-ve-derin-ogrenme-arasindaki-farklar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/endustri40.com\/en\/yapay-zeka-makine-ogrenimi-ve-derin-ogrenme-arasindaki-farklar\/","title":{"rendered":"Yapay Zeka, Makine \u00d6\u011frenimi ve Derin \u00d6\u011frenme Aras\u0131ndaki Farklar"},"content":{"rendered":"

Yapay zeka, makine ö\u011frenimi ve derin ö\u011frenime <\/strong>alanlar\u0131nda çal\u0131\u015fan uzmanlar, bu sözcükler ile ilgili henüz fikir birli\u011fine varabilmi\u015f de\u011filler. Bu alanda her gün yeni kavramlar tart\u0131\u015fmaya aç\u0131l\u0131yor. Teknolojinin geli\u015fimi ile beraber art\u0131k hayat\u0131m\u0131z\u0131n içinde yer al\u0131yor ve bizim bir parçam\u0131z haline geliyorlar. <\/span><\/span>Genellemede bulunacak olursak yapay zeka<\/a><\/strong>, makine ö\u011freniminden daha eski bir kavram ve makine ö\u011frenimi, yapay zekan\u0131n bir alt kolu gibi görülüyor.<\/span><\/p>\n

1950’de Alan Turing, yay\u0131nlam\u0131\u015f oldu\u011fu bir makalede makinelerin dü\u015fünüp dü\u015fünemedi\u011fini gündeme getirmi\u015ftir. Önermi\u015f oldu\u011fu me\u015fhur Turing Testi<\/strong> ile bir makinenin zeki olup olmad\u0131\u011f\u0131 ay\u0131rt edilebiliyor. E\u011fer, bir insan kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fu bir etkile\u015fimin arkas\u0131nda bir insan m\u0131 makine mi oldu\u011funu ay\u0131rt edemiyor ise o makine<\/a><\/strong> zeki, dü\u015fünebilen bir makine demektir. <\/span><\/span>Ancak yapay zekan\u0131n as\u0131l isim babas\u0131 1956 y\u0131l\u0131nda konu ile ilgili bir akademik konferans düzenleyen John McCarthy<\/strong>’dir. Konferans bitiminde kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n ortak görü\u015fleri yapay zeka ile ilgili çal\u0131\u015fmalar\u0131n ileri bir seviyeye ç\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi yönünde olmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

Öncelikli konular içerisinde bugünlerde popüler hale gelmi\u015f olan do\u011fal dil geli\u015fimi, resim tan\u0131ma ve s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve makine ö\u011frenimi gibi içerikler vard\u0131. Ancak bunlar ile gerçek geli\u015fimleri mevcut teknolojiler nedeniyle y\u0131llar y\u0131llar sonra yani bugünlerde görülmeye ba\u015fland\u0131.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Yapay zeka, makine ö\u011frenimi ve derin ö\u011frenmenin kronolojisi (Kaynak: Nvidia)<\/em><\/strong><\/p>\n

Son 10 y\u0131l içinde yapay zeka, bilim kurgu filmlerinde kullan\u0131lan bir konseptten ç\u0131k\u0131p hayat\u0131m\u0131z\u0131n içinde art\u0131k yer almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bilgi yar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 kazanan IBM’in yapay zekas\u0131 Watson<\/a><\/strong>, GO zeka oyununda dünya \u015fampiyonunu yenen Google AI gibi geli\u015fmeler bugün yapay zekay\u0131 hepimizin gündemine sokmu\u015ftur.<\/span><\/span><\/p>\n

Günümüzün en büyük teknoloji firmalar\u0131n hepsi yapay zekaya yat\u0131r\u0131m yapmaktad\u0131rlar. Art\u0131k cep telefonlar\u0131nda, sosyal medyada, arama motorlar\u0131nda ve birçok yerde daha yapay zeka hatta makine ö\u011frenimini deneyimliyoruz.<\/span><\/span><\/p>\n

<\/span>Yapay Zeka Nedir?<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz gibi e\u011fer bir etkile\u015fimin arkas\u0131nda bir makinenin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ay\u0131rt edemiyorsak, insanlara özel yetenekte tepki veriyorsa bir yapay zeka ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z demektir.  Ancak yapay zekan\u0131n da zay\u0131f ve kuvvetli olanlar\u0131 vard\u0131r.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Zay\u0131f yapay zekalar sizin harfi harfine tarif etti\u011finizi\/programlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 yapan, onlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na ç\u0131kmayan, elde edece\u011finiz sonucu de\u011fi\u015ftirmeyen, teknolojinin ilk y\u0131llar\u0131nda imkan sunan olu\u015fumlard\u0131r. Ancak kuvvetli yapay zekalar veriler üzerinde algoritmik hesaplar ile yorumlar yaparak verilen hedeflere farkl\u0131 yollarla varabilen, i\u015fleri daha kolayla\u015ft\u0131rabilen olu\u015fumlard\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ünlü Atar\u0131 oyunu breakout’dan örnek verecek olursak, zay\u0131f yapay zeka algoritmas\u0131nda topun tu\u011flalar\u0131 k\u0131rmas\u0131 gerekti\u011fi, a\u015fa\u011f\u0131dan beri tu\u011flalar\u0131 tek tek k\u0131ran bir oyun izlersiniz. Oysa kuvvetli yapay zeka, elindeki verileri de\u011ferlendirerek topu tu\u011flalar\u0131n üst taraf\u0131na göndererek çubu\u011fun hareket etmeden, dolays\u0131yla topu kaybetme riskini minimize ederek oyunu bitirebilmektedir. Yani hedefe daha iyi bir yoldan ula\u015fabilmek için yorum katm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/span>Böylece makine, yaz\u0131l\u0131m içerisinde yer almayan bir strateji geli\u015ftirerek sadece 2.5 saat içerisinde bir insano\u011flundan daha iyi sonuç alacak \u015fekilde kendini programlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Ancak \u015funu göz önünde bulundurmal\u0131y\u0131z; makine oyunu bizim gördü\u011fümüz gibi tu\u011fla, top ve çubuktan ibaret görmüyor, onun için bunlar\u0131n farkl\u0131 anlamlar\u0131 var, onun için daha yüksek puan alabilmek için bunlar sadece de\u011fi\u015fken veriler.<\/span><\/span><\/p>\n

<\/span>Makine Ö\u011frenimi Nedir?<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Makine ö\u011frenimi<\/a><\/strong>, programlanmad\u0131\u011f\u0131 sonuçlar\u0131 bile aç\u0131\u011fa ç\u0131karabilen bir tür yapay zeka olarak kabul ediliyor.<\/span><\/span><\/p>\n

1959 y\u0131l\u0131nda Arthur Samuel<\/strong> makine ö\u011frenimini: “makinelerin bilhassa programlanmad\u0131\u011f\u0131 sonuçlar\u0131 ö\u011frenebilme kabiliyeti<\/strong>” olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Arthur Samuel, bilgisayar ortam\u0131nda çal\u0131\u015fabilen, kendi hatalar\u0131ndan ders alan ve böylece kendini geli\u015ftiren bir dama oyunu yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

Makine ö\u011frenimi de yapay zeka gibi y\u0131llarca at\u0131l durumda kalm\u0131\u015ft\u0131r. 1990’l\u0131 y\u0131llarda veri madencili\u011fi<\/a><\/strong> kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 döneme dek popüler olamam\u0131\u015ft\u0131r. Veri madencili\u011fi, elinde bulundurdu\u011fu verilerde benzer dizilere sahip, benzer motifleri aç\u0131\u011fa ç\u0131karmak için kullan\u0131lan algoritmalar\u0131n uygulamas\u0131d\u0131r. Makine ö\u011frenimi de ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapmaktad\u0131r ancak veri madencili\u011fi bir ad\u0131m daha ileriye giderek, ö\u011frendi\u011fi bilgiler ile ilgili program\u0131n davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir.<\/span><\/span><\/p>\n

Makine ö\u011frenimin popüler olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan uygulamalardan bir tanesi resim tan\u0131mad\u0131r. Bu uygulama ilk önce e\u011fitilmesi gerekiyor. Ba\u015fka bir de\u011fi\u015fle, ilgili resmin ne oldu\u011funu makinenin ö\u011frenebilmesi için binlerce kez benzer resimler gösterilmesi gerekiyor. Böylece makine benzer dizileri, benzer motifleri, benzer pikselleri tan\u0131yarak art\u0131k o resimlerin ne oldu\u011funu tan\u0131mlayabiliyor. Köpek, kedi, a\u011faç, ev gibi farkl\u0131 resimleri ay\u0131rt edip ayn\u0131 tip resimlerin birbirinin ortak noktalar\u0131n\u0131 tespit ederek art\u0131k tan\u0131mlayabilir hale geliyor.<\/span><\/span><\/p>\n

Online çal\u0131\u015fan birçok uygulama makine ö\u011frenimini \u015fuan kullanmaktad\u0131r. Örne\u011fin; Facebook size zaman tünelinde ne gösterece\u011fini bu algoritma ile karar veriyor, Amazon hangi ürünlerini tavsiye edece\u011fini, Netflix hangi fimleri önerece\u011fini yine makine ö\u011frenimi ile karar veriyor. Ellerindeki mevcut verilere göre sizin nelerden ho\u015flanaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 tahmin edip ona göre karar veriyor.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Asl\u0131nda, makine ö\u011frenimi istatistik, veri madencili\u011fi ve tahmin analitikleri ile o kadar içi içe olmu\u015ftur ki birçok uzman onu yapay zeka kavram\u0131ndan ay\u0131rmak gerekti\u011fine inanmaktad\u0131r. Gerçekçi olmak gerekirse, makine ö\u011freniminin yapay zekada kullan\u0131lan özelliklere bilhassa ihtiyac\u0131 yok. <\/span><\/span>Ancak di\u011fer bir aç\u0131dan bakacak olursak birçok ki\u015fi makine ö\u011frenimi kavram\u0131n\u0131 daha çok kullan\u0131yorlar zira yapay zeka kavram\u0131 kadar korkutucu de\u011fil. Makine ö\u011frenimi, yapay zekaya göre aktif bir \u015fekilde çal\u0131\u015f\u0131yor ve günlük hayat\u0131m\u0131zda kullanmaya ba\u015flad\u0131k bile.<\/span><\/p>\n

Neticede, yapay zeka ile makine ö\u011frenimi kavram\u0131 o kadar iç içe geçti ki günümüzde piyasaya ç\u0131kan birçok uygulamada kombine \u015fekilde sunulmaya ba\u015fland\u0131. Örne\u011fin, ki\u015fisel asistanl\u0131k uygulamalar\u0131 ve botlar birçok yapay zeka özellikleri ile makine ö\u011frenimi özelliklerini ayn\u0131 anda bar\u0131nd\u0131r\u0131yorlar.<\/span><\/span><\/p>\n

<\/span>Derin Ö\u011frenme Nedir?<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Ne kadar çok veri olursa o kadar iyi yapay zeka özellikleri aç\u0131\u011fa ç\u0131kacakt\u0131r. \u0130\u015fler daha karma\u015f\u0131k hale gelecektir, karma\u015f\u0131k hale geldikçe yapay zekadan, makine ö\u011frenimine kaymalar meydana gelecektir. Daha da karma\u015f\u0131k hale gelince makine ö\u011freniminden, derin ö\u011frenime geçi\u015fler ba\u015flayacakt\u0131r. Ne kadar çok veriniz varsa sisteminiz o kadar iyi çal\u0131\u015facakt\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

Makine ö\u011frenimi tek katmanda i\u015flem yaparken derin ö\u011frenme birçok katmanda ayn\u0131 anda i\u015flem yapmaktad\u0131r. Bir gurup makine ö\u011frenim algoritmalar\u0131n\u0131<\/a> <\/strong>ayn\u0131 anda kullanarak tek i\u015flemde sonuca ula\u015fmaya çal\u0131\u015f\u0131yor.<\/span><\/span><\/p>\n

Örne\u011fin; bir muz resmi ile portakal resmini ay\u0131rmam\u0131z gerekiyor. Makine ö\u011freniminde, insano\u011flunun bugüne kadar edinmi\u015f oldu\u011fu tecrübeleri, parametreler vas\u0131tas\u0131yla makineye tan\u0131tmaya çal\u0131\u015f\u0131yorduk. \u0130\u015fte turuncu ise muhtemelen portakald\u0131r, sar\u0131 ise muzdur gibisinden. Yuvarlak ise muhtemelen portakald\u0131r, yay \u015feklindeyse muhtemelen muzdur gibi birçok parametreyi bizim tan\u0131mlamam\u0131z gerekiyordu.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Oysa derin ö\u011frenme bu farkl\u0131 kendi ba\u015f\u0131na ö\u011frenebilmektedir. Sadece portakal ve muz resimlerini derin ö\u011frenme sistemine göstererek kendisi kendi kurallar\u0131n\u0131 olu\u015fturur, farklar\u0131 aç\u0131\u011fa ç\u0131karabilmek için renk ve \u015feklin ana ay\u0131r\u0131c\u0131 özellikler oldu\u011funu kendisi fark eder. Böylece temel insan yetilerini ihtiyaç duymadan, kendi ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 yetilerini kendi olu\u015fturarak i\u015flemlerini gerçekle\u015ftirebilir.<\/span><\/span><\/p>\n

<\/span>Özet<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Sizin de bu terimler ile kafan\u0131z kar\u0131\u015ft\u0131ysa bilin ki yaln\u0131z de\u011filsiniz. Bilgisayar<\/a> <\/strong>uzmanlar\u0131 bu kavramlar\u0131 tart\u0131\u015fmaya devam ediyor ve muhtemelen daha da edecekler. K\u0131sa bir özet yapmak gerekirse;<\/span><\/span><\/p>\n

Yapay Zeka<\/strong>, 1950’lerde aç\u0131\u011fa ç\u0131km\u0131\u015f olup, makinalar\u0131n insanlar kadar kabiliyetli bir \u015fekilde baz\u0131 i\u015flemleri yapabilmesidir. Zay\u0131f yapay zekalar sadece programlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 yerine getirirken kuvvetli yapay zekalar algoritmik hesaplarda bulunarak programlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 iyile\u015ftirebilen, hatalardan ö\u011frenebilen sistemlerdir.<\/span><\/span><\/p>\n

Makine ö\u011frenimi,<\/strong> 1980’lerde aç\u0131\u011fa ç\u0131km\u0131\u015f olup veri madencili\u011fin kullan\u0131lmas\u0131 ile beraber daha popüler hale gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Sunmu\u015f oldu\u011funuz veriler ve parametreler ile benzetimler yaparak, sizden daha iyi tespitlerde bulunan, programlamad\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 da aç\u0131\u011fa ç\u0131karabilen, kendi kendini e\u011fitebilen sistemlerdir.<\/span><\/span><\/p>\n

Derin ö\u011frenme,<\/strong> 2010’lu y\u0131llarda kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015f, büyük veri denizi ile tek bir katmanda de\u011fil, birçok katmanda makine ö\u011freniminde kullan\u0131lan hesaplar\u0131 tek bir seferde yapan, makine ö\u011freniminde tan\u0131mlaman\u0131z gereken parametreleri bile kendisi ke\u015ffeden, belki de daha iyi parametreler ile de\u011ferlendirmelerde bulunabilen bir sistemdir.<\/span><\/span><\/p>\n

Halk dili ile tüm bu süreçlere yapay zeka dersek, insanlardan daha h\u0131zl\u0131 ö\u011frenen, daha nitelikli sonuçlar aç\u0131\u011fa ç\u0131karan bu sistem önemli hale gelmekte. Putin’in “Yapay zekada lider olan, Dünya’n\u0131n hakimi olur<\/strong>” söylemi bu bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda hiç de yabana at\u0131lacak cinsten de\u011fil. Elon Musk’\u0131n “Yapay zeka 3.Dünya Sava\u015f\u0131’na neden olabilir<\/strong>” tespitini de göz önünde bulundurmak gerekiyor.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynak:<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>machinedesign<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>datamation<\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yapay Zeka, Makine \u00d6\u011frenimi ve Derin \u00d6\u011frenmenin insan zekas\u0131 ile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, bu terimler birbiriyle s\u0131k s\u0131k kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Genellikle yapay zeka ve makine \u00f6\u011frenimi birbiri yerine kullan\u0131lan e\u015f anlaml\u0131 s\u00f6zc\u00fckler gibi alg\u0131lansa da bu s\u00f6zc\u00fckler \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131klar i\u00e7eriyorlar. Bu yaz\u0131m\u0131zda Yapay Zeka, Makine \u00d6\u011frenimi ve Derin \u00d6\u011frenme aras\u0131ndaki farklar\u0131 inceledik.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[7],"coauthors":[],"class_list":["post-1729","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-endustri-4-0","pmpro-has-access"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1729","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1729"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1729\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29712,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1729\/revisions\/29712"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1729"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1729"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1729"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=1729"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}