{"id":1657,"date":"2025-02-02T13:43:55","date_gmt":"2025-02-02T13:43:55","guid":{"rendered":"https:\/\/endustri40.bktechin.com\/2025\/02\/02\/tibbi-goruntulemede-yeni-x-ray-devrimi\/"},"modified":"2025-02-02T13:43:55","modified_gmt":"2025-02-02T13:43:55","slug":"tibbi-goruntulemede-yeni-x-ray-devrimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/endustri40.com\/en\/tibbi-goruntulemede-yeni-x-ray-devrimi\/","title":{"rendered":"T\u0131bbi G\u00f6r\u00fcnt\u00fclemede Yeni X-Ray Devrimi"},"content":{"rendered":"

8 Kas\u0131m 1895’te bir Cuma ak\u015fam\u0131 Würzburg Üniversitesi Fizik Enstitü’sünde ya\u015fanan olay \u015füphesiz ki t\u0131p tarihinin en devrimci geli\u015fmelerinden biri olarak tarif edilebilir. O gün, Wilhelm Conrad Röntgen<\/strong>; maddeyi i\u015fleyerek onu görünür k\u0131lan yeni nesil bir radyasyon ke\u015ffetti ve ard\u0131ndan bu tip bir radyoskopinin t\u0131p sektörü<\/a><\/strong> için ne kadar yararl\u0131 olabilece\u011fini fark etti. Noel’den iki gün önce ilk X-ray görüntüsünü elde etmeyi ba\u015fard\u0131. O görüntü sadece evlilik yüzü\u011fünün de\u011fil ayn\u0131 zamanda e\u015finin el kemiklerinin net bir \u015fekilde görüldü\u011fü bir görüntüydü. Röntgen’in 1901’de ald\u0131\u011f\u0131 Fizik alan\u0131ndaki ilk Nobel ödülü onun ola\u011fanüstü ba\u015far\u0131lar\u0131ndan sadece biridir.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0130lk ticari ürünlerin ortaya ç\u0131kmas\u0131 da çok uzun sürmedi. 24 Mart 1896’da Röntgen’in ke\u015ffinden sadece üç ay sonra Siemens & Halske \u015eirketi “yeti\u015fkin insanlar\u0131n tüm vücudunun transillüminasyonuna uygun olan”<\/em><\/strong> yeni bir X-ray tüpü için patent elde etti. Siemens<\/a><\/strong> bugüne kadar radyoloji te\u015fhisine hep ba\u011fl\u0131 kald\u0131. \u015eirket mobil cihazlardan tam dijital sistemlere, CT taray\u0131c\u0131lardan 3D görüntülere kadar bir dizi çözüm sunuyor.<\/span><\/span><\/p>\n

<\/span>Güncel X-Ray Sistemlerinin Eksikleri<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Dünya çap\u0131nda bütün t\u0131bbi görüntüleme i\u015flemlerinin % 90’\u0131ndan fazlas\u0131 X-ray \u0131\u015f\u0131nlar\u0131na bel ba\u011fl\u0131yor. Fakat teknoloji hala 120 y\u0131l önce kullan\u0131lan temel ilkeye dayan\u0131yor: katotta üretilen ve yüksek enerjilerle h\u0131zland\u0131r\u0131lan elektronlar anottaki genelde a\u011f\u0131r metal tungstenden yap\u0131lm\u0131\u015f bir madde ile çarp\u0131\u015f\u0131r ve X-ray \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 yay\u0131l\u0131r. Böylece bir X-ray görüntüsünde kemikler karanl\u0131k, yumu\u015fak dokular ayd\u0131nl\u0131k görünür<\/strong>.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Soldan sa\u011fa, Prof. Alessandro Olivo (UCL), Prof. Dr. Oliver Heid (Siemens CT) ve Dr. Paul Diemoz (UCL) bir faz-kontrast bile\u015feni olan “apertürlü” maskeyi inceliyorlar. Bunlar olu\u015fturmas\u0131 pahal\u0131 olmayan büyük görüntüleme alanlar\u0131n\u0131 da kapsayabilecek dü\u015fük çerçeve oranl\u0131 yap\u0131lard\u0131r.<\/em><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

T\u0131bbi mühendisli\u011fin bu teknikte ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, birkaç dezavantaj\u0131 var. Örne\u011fin, anotla çarp\u0131\u015fan elektronlar ço\u011funlukla \u0131s\u0131 üretir. Enerjinin en fazla %1’i X-ray’e dönü\u015ftürülebiliyor. Yani bu devasa bir enerji kayb\u0131 demek… <\/span><\/span><\/p>\n

Doktorlar\u0131n birçok yumu\u015fak doku aras\u0131ndan kolayca ay\u0131rt edebildi\u011fi tümör te\u015fhisi gibi birçok uygulama var. E\u011fer kontrast art\u0131r\u0131l\u0131rsa hasta daha yüksek miktarda X-ray’e maruz kal\u0131r. Yüksek <\/span>radyasyon<\/a><\/strong> miktar\u0131 vücut dokular\u0131na zarar verebiliece\u011finden dolay\u0131 bundan <\/span>kaç\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/span>. Öte yandan kardiyovasküler hastal\u0131klar\u0131yla ilgili X-ray incelemelerinde kontrast madde X-ray \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda kan damarlar\u0131n\u0131 görünür hale getirmek için anjiyografi sistemlerine s\u0131k s\u0131k ihtiyaç duyar. Fakat yakla\u015f\u0131k olarak her on hastadan biri \u015fok veya böbrek yetmezli\u011fine yol açan bu maddelere kar\u015f\u0131 alerjik reaksiyon gösterdi\u011fi için ac\u0131 çekiyor. Bu nedenle daha küçük miktarlarda kontrast madde kullanan ya da hiç kullanmayan yeni bir teknik milyonlarca insan için faydal\u0131 olabilir.<\/span><\/p>\n

<\/span>T\u0131bbi Te\u015fhiste Yeni Bir Devrim<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Siemens Kurumsal Global Teknoloji Sa\u011fl\u0131k Alan\u0131 ve Konsept Ba\u015fkan\u0131 Prof. Oliver Heid “Siemens’te tüm bu zorluklar\u0131n üstesinden gelmemize yard\u0131mc\u0131 olacak bir teknoloji geli\u015ftiriyoruz.” diyor. Heid bir medikal doktor ve yüksek frekansl\u0131 teknolojiden süper iletkenlik, malzeme bilimi, h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 ve yaz\u0131l\u0131m çözümlerine kadar yakla\u015f\u0131k olarak 300 patente sahip. “Her \u015feyin tekrar dü\u015fünüldü\u011fü ve de\u011fi\u015fti\u011fi bir sürecin içindeyiz. E\u011fer her \u015fey yeni nesil X-ray sistemiyle iyi giderse t\u0131bbi te\u015fhiste yeni bir devrim olacak.” diyor Siemens Sa\u011fl\u0131k’taki Anjiografi ve Giri\u015fimsel X-ray sistemleri CEO’su Dr. Heinrich Kolem.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Siemens’in gelecek nesil X-ray tüpleri bugünkünden tamamen fark\u0131 olacak. Elektronlar art\u0131k s\u0131cak bir katottan de\u011fil nano yap\u0131l\u0131 karbon so\u011fuk katot halkadan gelecek. X-ray \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 kat\u0131 bir anotta ince bir s\u0131v\u0131 metal jette üretilecek.<\/em><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

2017 y\u0131l\u0131na kadar devam etmesi planlanan uzun süreli ara\u015ft\u0131rma ve geli\u015ftirme projesi, en do\u011fru yenilikçi gruplar\u0131 bir araya getiriyor: Heid ve Kolem’in yan\u0131 s\u0131ra ayn\u0131 zamanda Siemens Sa\u011fl\u0131k CEO’su Dr. Peter Molnar taraf\u0131ndan yönetilen Bile\u015fen ve Vakum Teknolojisi ekibi, Rusya’daki Siemens Corporate Teknoloji’deki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Oxford Üniversitesi gibi kurumlardan yabanc\u0131 partnerler yer al\u0131yor. Bunlar\u0131n en göze çarpan\u0131 ise hem bilimsel uzmanl\u0131\u011f\u0131 ile hem de pratik tecrübesinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 sezgi kabiliyetiyle tak\u0131ma katk\u0131 sa\u011flayan University College London’daki Prof Alessandro Olivio’dur. Siemens CT makineleri, anjiyografi sistemleri ve X-ray ekipman\u0131 için y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 22 ,000 X-ray tüpü üreten \u0130\u015f birimi sahibi Molnar bu i\u015f birli\u011finin de\u011ferini vurguluyor. “Bizim ortak hedefimiz yeni sistemi rekabetçi bir biçimde yönetmek ve ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde piyasay\u0131 sürmektir. O zaman iyi bir fikir gerçek bir inovasyona dönü\u015für.” diyor.<\/span><\/span><\/p>\n

<\/span>Azalt\u0131lm\u0131\u015f Enerji \u0130htiyac\u0131 ile Daha Yüksek Enerji Yo\u011funluklar\u0131<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Tam olarak ne de\u011fi\u015ftiriliyor?<\/strong><\/span><\/span> <\/span><\/span><\/p>\n

Bu sorunun cevab\u0131 katotla ba\u015fl\u0131yor. Ekip bu noktada art\u0131k 2000 °C’deki filamentleri, elektronlar\u0131 yaymak için kullanm\u0131yor. Bunun yerine, yüksek bir voltajda ve oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda çal\u0131\u015fan halka \u015feklinde nano yap\u0131l\u0131 karbon bir so\u011fuk katot kullan\u0131yor. Bu yakla\u015f\u0131m\u0131n avantaj\u0131 ise önceki katottan daha az enerji kullanmas\u0131.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Detektördeki odak noktalar\u0131 matrisi olu\u015fturan milyonlarca konkav metal ve silikon lens içeren bir dalga cephesi lazer sensörü. Nesnedeki X-ray dalgalar\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131lmas\u0131(örne\u011fin bir tümördeki) bu odak noktalar\u0131 kaymas\u0131ndan tan\u0131mlanabilecek.<\/em><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Daha önemlisi ise bununla birlikte tüpün hedefte daha yüksek enerji yo\u011funlu\u011fu elde edebildi\u011fi gerçe\u011fidir. Ayn\u0131 \u0131\u015f\u0131k yo\u011funlu\u011funda yeni X-ray kayna\u011f\u0131 oda\u011f\u0131 konvensiyonel X-ray tüplerinden 400 kez daha küçük. Heid “Odak noktas\u0131nda, bu X-ray radyasyonu 20 kat daha fazla görüntüleme<\/a><\/strong> çözünürlü\u011fü sonuçlar\u0131yla dünyan\u0131n üzerindeki güne\u015ften 4 milyar kez daha parlak.”  diyor<\/span><\/span><\/p>\n

<\/span>Bugünün Sistemlerinin Çözünürlü\u011fünden 20 Kat Daha Fazla<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Dünya çap\u0131ndaki bilim adamlar\u0131n\u0131n y\u0131llarca üzerinde çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 tamamen yeni bir görüntüleme sistemi için önceden gerekli olan \u015fey: faz-kontrast X-ray görüntüleme. Konvensiyonel radyografi basitçe belli ya da belirsiz bir dokuya i\u015fleyip i\u015flemedi\u011fini kaydederken, faz kontrast görüntüleme, X-Ray \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n vücuttaki dokulardan geçi\u015finin dalga faz\u0131 üzerindeki etkisini (dalgalar\u0131n minimum ve maksimum de\u011ferlerinin dizisi) ölçer. Bu ayn\u0131 fiziksel olay güne\u015fli bir günde su dolu bir havuzun dibindeki \u0131\u015f\u0131k efektlerinde görülebiliyor. Radyasyonun içinden geçti\u011fi dokunun \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 k\u0131rma gücüne ba\u011fl\u0131 olarak çe\u015fitlilik gösterdi\u011fi için bu faz de\u011fi\u015fimi ortaya ç\u0131k\u0131yor. Burada tan\u0131mlanan yakla\u015f\u0131m farkl\u0131 yumu\u015fak dokular\u0131 ay\u0131rt etmeyi mümkün k\u0131l\u0131yor (özellikle sudaki ya\u011f veya kandaki demir seviyesi). Bu a\u015fama geli\u015fiminin erken safhas\u0131ndaki bir tümörü sa\u011fl\u0131kl\u0131 dokudan ay\u0131rt edebilmek için gerçekle\u015ftirilmek zorundad\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar UCL X-Ray Faz Kontrast Laboratuvar’\u0131ndaki yeni X-ray sisteminin avantaj\u0131n\u0131 tart\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/em><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Heid’\u0131n ekibindeki yeni X-ray Sistemi Proje Müdürü Dr. Andreas Geisler: “Bu faz de\u011fi\u015fimlerini ölçebilmek için dedektördeki tamamen yeni bir bile\u015fen üzerinde çal\u0131\u015f\u0131yoruz.” diyor. Bunu gerçekle\u015ftirmek içim astronomide ve optikte kullan\u0131lan bir çe\u015fit dalga cephesi sensörü ilk kez X-ray \u0131\u015f\u0131klar\u0131 için kullan\u0131lacak. Sensör, detektördeki odak noktalar\u0131n\u0131n matrisini olu\u015fturan milyonlarca konkav metal ve silikon lens içeriyor. Bu odak noktalar\u0131n\u0131n yer de\u011fi\u015fimi ile objedeki k\u0131r\u0131lma hesaplanabilir. Bu tek ba\u015f\u0131na konvensiyonel detektörler ile mümkün de\u011fildir.<\/span><\/span><\/p>\n

Geisler'e göre: “Yeni nesil X-ray sistemleri sadece verimli olmayacak ayn\u0131 zamanda nispeten dü\u015fük radyasyon miktar\u0131nda yumu\u015fak dokular aras\u0131ndaki kontrast\u0131 kaydetmeden iyi bir i\u015f ç\u0131karacak. <\/span><\/span><\/p>\n

Kan damarlar\u0131 bu \u015fekilde kontrast maddeler olmadan görünür hale getirilebiliyor; tümörler faz-kontrast X-ray görüntülemesi ve 20 kat daha yüksek çözünürlük sayesinde daha kolay bir \u015fekilde te\u015fhis edilebilir ve böylece yeni teknoloji minimal invaziv cerrahi için daha ideal olur. “Manyetik alanlar\u0131 kullanarak kateterleri gezmek, rehber olmak ve onlar\u0131n vücutta tam olarak bulundu\u011fu yeri X-ray görüntüleme ile bilmek istiyoruz.”diyor Heinrich Kolem. Bu X-ray tüpleriyle mümkün de\u011fil çünkü onlar manyetik alana duyarl\u0131d\u0131r. Gelecek nesil X-ray sistemlerinin böyle bir engeli olmayacak ve ayn\u0131 zamanda daha kullan\u0131\u015fl\u0131 görüntüler sa\u011flayabilecek. <\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynak: <\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Uzun s\u00fcredir Siemens Laboratuvarlar\u0131\u2019nda yeni nesil X-ray sistemleri i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yor. Bu yeni nesil X-ray sistemleri kan damarlar\u0131n\u0131 kontrast madde olmadan g\u00f6r\u00fcn\u00fcr yapabildi\u011fi gibi t\u00fcm\u00f6rleri d\u00fc\u015f\u00fck radyasyon miktar\u0131 ve b\u00fcy\u00fck enerji tasarrufu ile daha net bir \u015fekilde sa\u011fl\u0131kl\u0131 dokulardan ay\u0131rt edebiliyor.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-1657","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","pmpro-has-access"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1657","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1657"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1657\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1657"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=1657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}

Elektronlar art\u0131k tungstenden yap\u0131lm\u0131\u015f sabit bir hedefle de\u011fil, Siemens ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131n “s\u0131v\u0131 metal jet ala\u015f\u0131m”<\/em><\/strong> hedefi için icat ettikleri LiMA isimli yeni bir cihaz ile çarp\u0131\u015facak. Di\u011fer bir deyi\u015fle, elektron hedefi insan saç\u0131n\u0131n teli kadar ince ak\u0131\u015fkan bir metal jetidir. Metal %95 lityum ve %5 bizmut ve lantan gibi a\u011f\u0131r elementleri içeriyor. Sonra gelen k\u0131sa dalga boylu X-ray’leri üretip form bir so\u011futucu gibi davran\u0131r. Elektronlar\u0131n enerjisi s\u0131v\u0131-metal-jet’i b\u0131rakarak potansiyel olarak yeniden kullanabiliyor ve enerji döngüsü içine tekrar dönmesini sa\u011fl\u0131yor. Sonuç olarak X-ray tüpünün önceki cihazlara göre daha az elektrik ve so\u011futma gerektirdi\u011fi ve toplam enerji ihtiyac\u0131n\u0131<\/a><\/strong> büyük ölçüde azaltt\u0131\u011f\u0131 belirtilmelidir.<\/span><\/span><\/p>\n