{"id":1581,"date":"2025-02-02T13:43:51","date_gmt":"2025-02-02T13:43:51","guid":{"rendered":"https:\/\/endustri40.bktechin.com\/2025\/02\/02\/sanal-gerceklik-virtual-reality\/"},"modified":"2025-02-02T13:43:51","modified_gmt":"2025-02-02T13:43:51","slug":"sanal-gerceklik-virtual-reality","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/endustri40.com\/en\/sanal-gerceklik-virtual-reality\/","title":{"rendered":"Sanal Ger\u00e7eklik (Virtual Reality)"},"content":{"rendered":"
\n

Giyilebilir teknolojiler<\/a><\/strong> gün geçtikçe daha da \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 boyutlar almaya ba\u015fl\u0131yor. Giyilebilir teknoloji art\u0131k günlük rutin i\u015flerde kullan\u0131lan teknolojik cihazlar anlam\u0131na gelmiyor. Günlük hayatta veya internet ortam\u0131nda teknolojiyle yak\u0131ndan ilgilenen hemen hemen herkesin a\u015fina oldu\u011fu oyun platformlar\u0131nda da giyilebilir teknolojinin faydalar\u0131ndan yararlan\u0131l\u0131yor. Platformlarda ki\u015filerin kulland\u0131\u011f\u0131 sanal gerçeklik gözlü\u011fü, o anda o ki\u015finin kendisini ba\u015fka bir ortamdaym\u0131\u015f gibi hissetmesini sa\u011fl\u0131yor.  Peki bu teknoloji nas\u0131l çal\u0131\u015f\u0131yor ve böyle bir teknoloji e\u011flence uygulamalar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda endüstriyel üretim<\/a><\/strong> alanda nas\u0131l kullan\u0131labilir?<\/span><\/span><\/p>\n

Sanal gerçeklik uygulamalar\u0131 oldukça uzun süredir kullan\u0131lan bir teknoloji ancak son zamanlarda teknolojinin ilerlemesi ve en önemlisi kitlesel tüketicilerin bir VR ekipman\u0131na sahip olmas\u0131 için ödemesi gereken maddi mebla\u011flar\u0131n h\u0131zla dü\u015fmesi nedeniyle h\u0131zland\u0131. Sanal gerçekli\u011fi detaylar\u0131yla anlatmadan önce temel bilgilerle ba\u015flayal\u0131m. Bir sanal gerçeklik uygulamas\u0131n\u0131 gerçekleyebilmek için 3 temel bile\u015fen gereklidir. Bunlardan ilki bir uygulamay\u0131 veya oyunu çal\u0131\u015ft\u0131rabilecek bilgisayar, konsol veya ak\u0131ll\u0131 telefon. \u0130kinci bile\u015fen ise gözlerin önüne ekran\u0131 (Bir ak\u0131ll\u0131 telefon ekran\u0131 olabilir) sabitleyen ve muhafaza eden bir kulakl\u0131k seti. Son bile\u015fen ise kafa izleme, el izleme, kontroller, ses, cihaz üzerindeki dü\u011fmeler veya dokunmatik paneller cihaz kontrol algoritmas\u0131nda yer alan çe\u015fitli girdiler.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Sanal gerçeklik cihazlar\u0131 genel olarak HMD olarak adland\u0131r\u0131l\u0131rlar. Bu k\u0131saltma \u0130ngilizce’de kafaya monte ekran anlam\u0131na gelen "Head Mounted Display" kelimelerinin ba\u015f harflerinden olu\u015fmaktad\u0131r. Sanal gerçeklik gözlüklerinin donan\u0131m amac\u0131, normal bir ekran olan TV veya bilgisayar monitörüyle ili\u015fkilendirilemeyen, s\u0131n\u0131rs\u0131z bir 3 boyutlu nesne görüntüleyebilme kabiliyetine sahip olan bir ortam yaratmak. Sanal gerçeklik uygulamalar\u0131nda kullan\u0131c\u0131 hangi yöne bakarsa baks\u0131n yüze monte edilen ekran kullan\u0131c\u0131n\u0131n hareketlerini takip ediyor.<\/span><\/span><\/p>\n

Sanal gerçeklik cihazlar\u0131 her bir göz için bir veya iki ekranla gönderilen iki yay\u0131n\u0131 kullan\u0131r. Ayr\u0131ca göz ile yay\u0131n cihaz\u0131 aras\u0131na yerle\u015ftirilen lensler<\/a><\/strong> de bulunmaktad\u0131r. Bu nedenle sanal gerçeklik cihazlar\u0131 yayg\u0131n olarak sanal gerçeklik gözlü\u011fü olarak an\u0131lmaktad\u0131rlar. Baz\u0131 özel durumlarda bu lensler, kullan\u0131c\u0131lar aras\u0131nda de\u011fi\u015fen göz uyum parametreleriyle birlikte de\u011fi\u015febilir. Bu lensler her göz için görüntüye odaklanmay\u0131 ve yeniden biçimlendirilmesini sa\u011flar ve 2 boyutu (2D) görüntüye yeni bir bak\u0131\u015f aç\u0131s\u0131 kazand\u0131rarak kullan\u0131c\u0131n\u0131n dünyay\u0131 her zamankinden daha farkl\u0131 bir \u015fekilde görebilece\u011fi stereoskopik bir 3D görüntü olu\u015fturur. 3 boyuta çevrilecek olan görüntünün kullan\u0131c\u0131n\u0131n gözünde tatmin edici bir görüntü olu\u015fturabilmesi için saniyede en az 60 karelik geçi\u015flere sahip olmas\u0131 gerekiyor.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Sanal Gerçeklik ve Endüstri 4.0<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Endüstriyel üretim sektörü 18. yüzy\u0131ldan bu yana uzun bir yol kat etti. Ve \u015fuan için 4. sanayi devriminin içerisinde yer alan sektörde ileride daha büyük bir evrimsel s\u0131çrama görece\u011fiz. Yeni üretim teknikleri, çal\u0131\u015fma \u015fekilleri, daha verimli yöntemler ve f\u0131rsatlar sunan 4. sanayi devriminde gerçekle\u015fen bu ilerlemelerle sanal gerçeklik teknolojisinin birle\u015fmesi, endüstriyel alandaki manzaran\u0131n \u015feklini de\u011fi\u015ftirecek. Art\u0131k sanal gerçeklik sadece e\u011flence için kullan\u0131lan bir teknoloji olmaktan ç\u0131k\u0131yor. Endüstriyel üreticiler bu potansiyel uygulaman\u0131n geni\u015f bir ihtiyaç aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 giderebilece\u011fini dü\u015fünüyor. Endüstride gerçekle\u015fen bu devrim ilerledikçe sanal gerçeklik uygulamalar\u0131 ihtiyaçlar\u0131 kar\u015f\u0131lamak için endüstri alan\u0131ndaki çal\u0131\u015fanlar\u0131n yan\u0131nda yer alacak.<\/span><\/span><\/p>\n

Dünya çap\u0131nda milyarlarca makine, sistem ve sensörler<\/a><\/strong> birbirleriyle ileti\u015fim kurar ve bilgi payla\u015f\u0131r. Endüstri 4.0<\/a><\/strong> geçmi\u015fteki sanayi devrimlerini günümüzdeki en yeni teknolojilerle derliyor. Gerçekle\u015fmekte olan sanayi devrimi verileri güvenli bir \u015fekilde analiz edip \u015firketleri olumlu \u015fekilde etkileyebilecek bilgiler üreterek imalat verimlili\u011fini art\u0131rmay\u0131 hedefliyor. \u0130nsanlar\u0131n olu\u015facak bu yeni çal\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131nda oynayacaklar\u0131 rol büyük bir tart\u0131\u015fma konusu. \u015eirket yöneticileri insan eme\u011finin bu yeni teknolojilerde oynayacaklar\u0131 rol hakk\u0131nda büyük ku\u015fkular bar\u0131nd\u0131rmakta. Fakat sektörde kesin olan bir \u015fey var. Endüstriyel üretim sektörü kesinlikle ayn\u0131 kalmayacak.<\/span><\/span><\/p>\n

Günümüzde art\u0131k binlerce fabrika i\u015fçisi sanal gerçeklik cihazlar\u0131yla e\u011fitim al\u0131yor. Çünkü VR(Sanal gerçeklik) uygulamalar\u0131 çal\u0131\u015fanlara fabrika i\u015flemlerini do\u011fru bir \u015fekilde simüle ederek s\u0131n\u0131rs\u0131z bir alan sunuyor. Bu uygulama ile lojistik, IT (Bili\u015fim teknolojisi) sistemleri, onar\u0131mlar, montaj i\u015flemleri i\u015fçilere tamamen ikinci bir \u015fah\u0131stan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak kullanabilecekleri düzeye kadar ad\u0131m ad\u0131m ö\u011fretiliyor. Buna ek olarak da minimum maliyetler ve ö\u011frenme geli\u015fimindeki hatalar ölçülebiliyor. Özellikle bir fabrika in\u015fa edilirken e\u011fitim fabrikan\u0131n fiziki kurulumundan önce ba\u015flayabiliyor. \u015eirketler VR uygulamalar\u0131nda farkl\u0131 türde fabrikalar için özelle\u015ftirilebilir ve küresel olarak farkl\u0131 çe\u015fitlere uyarlanabilen e\u011fitim konseptleri geli\u015ftiriyorlar. Almanya’n\u0131n Münih kentinde bir \u015firket, be\u015f y\u0131ldan fazla süredir internet<\/a><\/strong> ve uygulama çözümleri alan\u0131nda özel sanal gerçeklik uygulamalar\u0131 geli\u015ftiriyor ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k yap\u0131yor.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Sanal gerçeklik teknolojisinde uygulamalar\u0131n ço\u011fu oyun endüstrisi için geli\u015ftirilmi\u015f olsa da gerçek dünyadaki uygulamalar\u0131 da bu ilerlemeden yararlan\u0131yor. Örne\u011fin mimarl\u0131k endüstrisinde ço\u011fu firma in\u015faat projelerinde yap\u0131lar\u0131 göstermek için hala çizimler ve maket modeller kullan\u0131yor. Bu alandaki bir üst model sunum, bir CAD(Bilgisayar destekli tasar\u0131m) yaz\u0131l\u0131m\u0131yla yap\u0131lar\u0131 modelleyerek her \u015feyin bir bilgisayardan veya projektörden görüntülenmesiyle sa\u011flanmaktad\u0131r. Günümüzde bu tür sunumlar\u0131n en üst düzeyi sanal gerçeklik uygulamalar\u0131yla gerçekle\u015ftirilmekte. VR teknolojisiyle birlikte say\u0131salla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yap\u0131 modeli yo\u011fun bir dijital ortama ta\u015f\u0131narak kullan\u0131c\u0131yla etkile\u015fime geçebiliyor ve kullan\u0131c\u0131n\u0131n gerçek anlamda modele bakabilmesi sa\u011flan\u0131yor.<\/span><\/span><\/p>\n

Sanal gerçeklik teknolojisiyle gelecekte daha da yayg\u0131n uygulamalar\u0131n geli\u015ftirilmesi planlan\u0131yor. Kullan\u0131c\u0131lar canl\u0131 ortamlarda uzaktan i\u015fbirli\u011fi deste\u011fi ile fabrikalar\u0131n tüm elemanlar\u0131n\u0131 kontrol edebilecek. Bu geli\u015fmeler  ayn\u0131 zamanda endüstriyel alanlar\u0131n etkile\u015fimli görselle\u015ftirilmesine olanak tan\u0131yarak, üretim bozulmadan sorunlara çözüm üretilebilmesini sa\u011flayacak. Bu geli\u015fmelerin baz\u0131lar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki listede verilmi\u015ftir.<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba<\/span>Sanal gerçeklik uygulamalar\u0131 hemen hemen bütün küresel endüstriyel üreticiler için fuarlarda oldukça yayg\u0131n \u015fekilde kullan\u0131lacak.<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba<\/span>\u015eirketler endüstriyel amaçl\u0131 uygulamalarda ak\u0131ll\u0131 yeni teknolojiler in\u015fa etmek için sanal gerçeklik uygulamalar\u0131n\u0131 kullanacak.<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba<\/span>Kullan\u0131c\u0131lar web tabanl\u0131 sistemlerle, fabrikalar\u0131n fiziksel sistemlerinde bilgi payla\u015fabilecekler.<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba<\/span>\u0130malat süreçleri daha esnek bir hal alacak ve ekonomik üretimler için küçük parti boyutlar\u0131nda üretime izin verilecek. Robotlar ve ak\u0131ll\u0131 ürünler, bu esnekli\u011fi sa\u011flamak için kararlar alacak ve birbirleriyle ileti\u015fim kuracak.<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba<\/span>Robotik makineleri i\u015fleten otomatik lojistik<\/a><\/strong> sistemler, kendi üretim ihtiyaçlar\u0131na göre ayarlanacak.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

VR uygulamalar\u0131n\u0131n en önemli bile\u015feni görüntüleme deneyimidir. Kullan\u0131c\u0131y\u0131 çevreleyen bir görüntü elde etmek için her \u015feyin 3 boyutlu olarak görüntülenebilmesi gerekmektedir. Bir VR cihaz\u0131 “flystick” olarak bilinen bir ayg\u0131t ile objelerin navigasyonuna ve manipüle edilmesine olanak sa\u011flar.<\/span><\/span><\/p>\n

Günümüzde VR uygulamalar\u0131na örnek olarak Malezya’daki Havac\u0131l\u0131k ve Uzay \u0130novasyon Merkezi (AMIC) bir HMD (Head Mounted Display) ile entegre edilmi\u015f bir güç duvar\u0131 olu\u015fturdu. Sistemde izleme mekanizmas\u0131 olarak 6 adet k\u0131z\u0131lötesi kamera kullan\u0131ld\u0131. Kullan\u0131m olarak VR sistemi bir matkab\u0131n performans\u0131n\u0131 analiz etmek için 3 boyutlu uzayda koordinatlar üretecek. Bu proje, endüstri sektöründeki uzmanlar\u0131n sistemlerin testinde, do\u011frulama a\u015famas\u0131nda, nitel ve nicel ölçümlerinde kullanmas\u0131 gereken verileri toplayacak.<\/span><\/span><\/p>\n

Bu teknolojiden tam olarak faydalanmaya çal\u0131\u015fan AMIC’in bir ba\u015fka projesi de 3 boyutlu i\u015f yeri kat\u0131 sanalla\u015ft\u0131rma ve optimizasyon projesi. AMIC bu projede Malezya’n\u0131n önde gelen havac\u0131l\u0131k \u015firketlerinden biriyle i\u015fbirli\u011fi yap\u0131yor. Bu proje, daha önce de belirtti\u011fimiz gibi, mimari aç\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yap\u0131m a\u015famas\u0131na ba\u015flan\u0131lmadan önce bir fabrikan\u0131n içerisindeymi\u015f gibi görünmesini sa\u011flayacak. Projeye mühendislik aç\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda gerçekle\u015ftirilecek olan özellik alan optimizasyonu hesaplamas\u0131d\u0131r. Sanal gerçeklik (VR) sistemi tüm ekipmanlar\u0131n, mobilyalar\u0131n ve fabrikaya konulacak her \u015feyin koordinatlar\u0131n\u0131 ve çevresini yans\u0131tacak. Verilere dayanarak, sistemin alan optimizasyonu için en iyi yerle\u015fim düzeni hesaplanabilecek. Uygulanacak di\u011fer ek özelliklerse fabrikadaki hareket fizibilite etüdü(Örne\u011fin bir forklift yolunun analizi, çarp\u0131\u015fma ihtimali vb.), güne\u015fin hareketinden kaynakl\u0131 do\u011fal ayd\u0131nlatman\u0131n simülasyonu gibi özellikler.<\/span><\/span><\/p>\n

Sektörde gerçekle\u015fen ve gerçekle\u015fmesi planlanan uygulamalar göz önüne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda sanal gerçeklik teknolojisinin gelecekte endüstriyel üretim alan\u0131nda yayg\u0131n olarak kullan\u0131laca\u011f\u0131 öngörülüyor. Kitlesel tüketicilerce yayg\u0131n bir \u015fekilde kullan\u0131lmaya ba\u015flanan sanal gerçeklik gözlüklerine gelecekte, fabrika çal\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n gözünde de s\u0131kça rastlamak mümkün olacak gibi görünüyor.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Yazar: Muhammed Ahmet ALKAN<\/strong><\/span><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Kaynak:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

renderthat.com, <\/span><\/span>wareable.com, <\/span>myforesight.my, <\/span>meetup.com<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Son y\u0131llarda olduk\u00e7a s\u0131k\u00e7a duydu\u011fumuz terimler aras\u0131nda yer alan sanal ger\u00e7eklik, en profesyonel platformlardan en basit \u015fekliyle teknoloji marketlerine kadar hayat\u0131m\u0131zda yerini alm\u0131\u015f durumda. Peki sanal (virtual) ve ger\u00e7eklik (reality) gibi birbirinin kar\u015f\u0131t\u0131 iki kelimenin bir araya gelmesiyle olu\u015fan bu uygulaman\u0131n arka y\u00fcz\u00fcnde ne var, nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, nerelerde kullan\u0131l\u0131r ve end\u00fcstriyel \u00fcretimdeki yeri nedir?<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-1581","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","pmpro-has-access"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1581","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1581"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1581\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1581"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1581"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1581"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=1581"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}