{"id":1566,"date":"2025-02-02T13:43:51","date_gmt":"2025-02-02T13:43:51","guid":{"rendered":"https:\/\/endustri40.bktechin.com\/2025\/02\/02\/rayli-sistemlerde-sinyalizasyon-ekipmanlari\/"},"modified":"2025-02-02T13:43:51","modified_gmt":"2025-02-02T13:43:51","slug":"rayli-sistemlerde-sinyalizasyon-ekipmanlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/endustri40.com\/en\/rayli-sistemlerde-sinyalizasyon-ekipmanlari\/","title":{"rendered":"Rayl\u0131 Sistemlerde Sinyalizasyon Ekipmanlar\u0131"},"content":{"rendered":"

<\/span>Sinyalizasyon Ekipmanlar\u0131n\u0131n Rayl\u0131 Sistemlerdeki Yeri<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Demiryolu idareleri güvenlikten ödün vermeden sürekli olarak hat, araç ve personellerden en etkin \u015fekilde yararlanman\u0131n yolunu aramaktad\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra bilindi\u011fi gibi demiryolu trafi\u011finde birçok farkl\u0131 sorun ortaya ç\u0131kmaktad\u0131r. Trene ait yüksek h\u0131z ve kütle ile çelik jantlar ve demiryolu<\/a><\/strong> aras\u0131ndaki dü\u015fük sürtünme önemli bir frenleme mesafesi olu\u015fturmaktad\u0131r. Trafik<\/a><\/strong> kazalar\u0131ndan kaç\u0131nma amac\u0131yla titiz kurallar uygulanmas\u0131 gerekmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Demiryolu Trafi\u011fi Kontrol Odas\u0131 <\/strong><\/span><\/span><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Bahsedilen güvenli ve etkin çal\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131 sa\u011flamaya yard\u0131mc\u0131 olan rayl\u0131 sistem sinyalizasyon ekipmanlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki amaçlar için kullan\u0131lmaktad\u0131r:<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Tren rotas\u0131, kontrol noktas\u0131n\u0131 ve sinyalleri ayarlamak<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Tren hareketinin korundu\u011fundan ve ray\u0131n doluluk durumundan emin olmak<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Makiniste bilgi iletmek<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Tren h\u0131z\u0131n\u0131 denetlemek<\/span><\/span><\/p>\n

<\/span>Temel Sinyalizasyon Ekipmanlar\u0131<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Günümüz rayl\u0131 sistemlerinde bahsedilen i\u015flemlerin neredeyse hepsi uzaktan kontrol ile gerçekle\u015ftirilmektedir. Bu ekipmanlar a\u015fa\u011f\u0131daki gibi s\u0131ralanabilir:<\/span><\/span><\/p>\n

Makas Motoru (Point Machine): <\/em><\/strong><\/span>Demiryolu araçlar\u0131n\u0131n bir yoldan di\u011fer bir yola geçmesini sa\u011flayan hareketli ve sabit parçalardan olu\u015fan tesise makas denilmektedir. Demiryolu araçlar\u0131n\u0131n dümenlerinin olmamas\u0131 yollar aras\u0131 geçi\u015f görevinin makaslar üzerin karayolu<\/a><\/strong> araçlar\u0131ndan önemli bir fark\u0131 da dümenlerinin olmay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Bu sebeple demiryolu araçlar\u0131n\u0131n bir yoldan di\u011fer yola geçi\u015fi yollar üzerine dö\u015fenen makaslar vas\u0131tas\u0131yla gerçekle\u015fmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

Makaslar, <\/strong>normalde iki ray\u0131n aras\u0131na çift travers üzerine monte edilmektedir. Montaj<\/a><\/strong> esnas\u0131nda yol çal\u0131\u015fmalar\u0131, bak\u0131m\u0131, kar ve su gibi etkenleri göz önüne al\u0131narak iyi bir koruman\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

Makaslar\u0131n üretiminde çekme kuvveti (KN), itme kuvveti (KN), çekme ak\u0131m\u0131 (A), çal\u0131\u015fma gerilimi (V) gibi özellikler dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Hat üzerinde i\u015fleyen trenlerin ve hatt\u0131n kendisine ait çal\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n iyi bilinmesi gerekmektedir. Örnek vermek gerekirse yüksek h\u0131zl\u0131 demiryolu hatlar\u0131nda döner göbekli makaslar kullan\u0131l\u0131rken dü\u015fük h\u0131zlarda sabit göbekli tipler kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

Uzaktan kumandal\u0131 motorlu makaslar ise, normal \u015fartlar alt\u0131nda kontrolör merkezinden kumanda edilerek düzenlenmekte ancak kontrolörden izin al\u0131narak manevra veya ba\u015fka nedenlerle panodan veya istasyon kumanda masas\u0131ndan düzenlenebilmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Bir makas temel olarak üç bölümden olu\u015fmaktad\u0131r:<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Dil tak\u0131m\u0131<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Ara raylar<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Göbek ve kontra raylar<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Bahsedilen makas yap\u0131lar\u0131 elle veya uzaktan kumanda edilebilmektedir. Günümüzde yo\u011funlukla kullan\u0131lan uzaktan kumandal\u0131 makaslar elektrik motorlar\u0131 ile teçhiz edilmektedir.Ana hatlarda ve yüksek h\u0131zl\u0131 tren hatlar\u0131nda tercih kullan\u0131lan uzaktan kumandal\u0131 makaslar, CTC hat kesimlerinde kontrolör kumanda<\/a><\/strong> merkezi ya da istasyon kumanda masas\u0131nda veya kumanda panosunda elektriksel olarak kumanda edilebilmektedir. Gerekli durumlarda mekanik olarak kol tak\u0131larak elle tanzim imkan\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

Makaslar\u0131n uzaktan kumandas\u0131n\u0131 sa\u011flayan temel eleman, bu sistem içerisinde çal\u0131\u015fan makas motorlard\u0131r<\/a><\/strong>. Makas sistemi içerisinde genellikle do\u011fru ak\u0131mla çal\u0131\u015fan motorlar\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu motorlar 26V DC ile iki yönlü çal\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilmektedir. Kurulan mekanizma sayesinde motora uygulanan gerilimin yönü de\u011fi\u015ftirilerek iki yönlü çal\u0131\u015fma sa\u011flanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu motorlar\u0131n beslemesi 26V DC’lik haz\u0131rlanm\u0131\u015f bataryalar taraf\u0131ndan gerçekle\u015ftirilmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

Makas motorlar\u0131ndan beklenen önemli bir i\u015flev de makas dillerinin yaslanma ray\u0131ndan di\u011fer yaslanma ray\u0131na en k\u0131sa sürede ula\u015fmas\u0131 için gerekli olan itme gücünü verebilmeleridir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra makas motorlar\u0131 2 ile 3 mm’lik dil aç\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 kontrol etmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

Makas motorunun çal\u0131\u015fmas\u0131 için gerekli olan bilgiyi alan ve hareket sonras\u0131nda motorun durumunu kontrolöre bildiren makas mekanizmas\u0131 içinde bir kontak grubu bulunmaktad\u0131r. Makas\u0131n son durumuna göre motor devir yönünü de\u011fi\u015ftirmesi için gerekli haz\u0131rl\u0131k makas\u0131n daha önceki çal\u0131\u015fmas\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kontrolör makas\u0131n harekete geçmesi için gerekli talimat\u0131 verdi\u011finde kontaklar çal\u0131\u015fmaya ba\u015flamakta ve motora çal\u0131\u015fmas\u0131 için gerekli gerilim sa\u011flanmaktad\u0131r. Sistem çal\u0131\u015fmaya ba\u015flamaya ba\u015flamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan makas sistemi çal\u0131\u015farak konum de\u011fi\u015fikli\u011fini gerçekle\u015ftirmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Hat devresi (TrackCircuit): <\/em><\/strong><\/span>Hat devresi, hatt\u0131n o kendine ait bölümünün doluluk durumunu göstermek için kullan\u0131lmaktad\u0131r. En eski ve s\u0131k kullan\u0131lan sinyalizasyon<\/a><\/strong> ekipman\u0131 s\u0131fat\u0131na sahiptir.<\/span><\/span><\/p>\n

Hat bölümlerinden her biri hatta biti\u015fik parçalardan izole edilmi\u015ftir. Ray izole edilmi\u015f bir iletken olarak i\u015flev görmektedir. Hat devresi bir ucundan ak\u0131m ile beslenmektedir. \u0130çinden ak\u0131m geçen devre bir röle tutmaktad\u0131r. Hat parças\u0131 üzerinden geçen bir tren hatt\u0131 k\u0131sa devre yaparak röleyi serbest b\u0131rakmaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Bir Tren Taraf\u0131ndan \u0130\u015fgal Edilmemi\u015f Hat Devresine Ait \u015eema<\/strong><\/span><\/span><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Hat devresinin birçok çe\u015fidi bulunmakla birlikte; hat özelliklerine, üzerinde seyredecek araç\/lokomotif tiplerine ve hatt\u0131n çal\u0131\u015fma yo\u011funlu\u011funa ba\u011fl\u0131 olarak hat devresi seçimi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

Hat devresinin kullan\u0131lma amaçlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir;<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Tren rotas\u0131n\u0131n engellerden ar\u0131nm\u0131\u015f olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmek<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Makaslama noktalar\u0131n\u0131 gerekli durumlarda engellemek<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Otomatik olarak geçilen trenin rotas\u0131n\u0131 serbest b\u0131rakmak<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Hemzemin geçit korumas\u0131n\u0131 kontrol etmek<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Tren yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 tespit etmek<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Tren konumunu göstermek<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Ankla\u015fman Ekipmanlar\u0131: <\/em><\/strong><\/span>Her bir hat bölgelerinde farkl\u0131 tren<\/a><\/strong> rotalar\u0131 ve hareketleri için uygulanacak ko\u015fullar ankla\u015fman tablosunda derlenmektedir. Geleneksel sinyal kutular\u0131 ankla\u015fman tablosundaki tüm ko\u015fullar\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131ndan emin olmak için güvenlik rölelerini kullanmaktad\u0131r. Röle kontaklar\u0131 farkl\u0131 ko\u015fullara kar\u015f\u0131l\u0131k gelen güncel yollar\u0131 olu\u015fturmak için birlikte ba\u011flanmaktad\u0131rlar.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ankla\u015fman \u0130çin Kullan\u0131lan Röle Ünitesi<\/strong><\/span><\/span><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Durumlar\u0131 belirlemek için kullan\u0131labilecek ba\u015fka bir yol da “co\u011frafi yöntem”dir. Ayr\u0131ca durumlar hat alan\u0131ndaki noktalar, sinyaller ve deraymanlar gibi farkl\u0131 nesnelere<\/a><\/strong> ba\u011fl\u0131d\u0131r. Her nesneye ait ko\u015fullar, o ko\u015fula ait olas\u0131 durumlar\u0131 ve de\u011fi\u015fimleri de içermektedir. Bir rota için olu\u015fturulan ankla\u015fman\u0131n ihtiyaç duydu\u011fu röleler, röle ünitesinde bir araya getirilmektedir. Bir röle ünitesi noktalar veya makaslar için kullan\u0131l\u0131rken di\u011fer bir ünite sinyaller için kullan\u0131labilmektedir. Bu röle setleri lojik bloklar olarak da adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, röle üniteleri aras\u0131ndaki arayüz standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Sinyaller: <\/em><\/strong><\/span>Yüksek kullan\u0131labilirli\u011fe sahip ve dü\u015fük maliyetli sinyalizasyon sistemlerinde etkin ve güvenli çal\u0131\u015fmay\u0131 sa\u011flamak oldukça önemli bir olgudur. Bu da sinyal kesintilerini önleyecek sa\u011flam bir yap\u0131n\u0131n gerçekle\u015ftirilmesi ile mümkün olmaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

Sektörün öncü ve tercih edilen firmalar\u0131 sinyal alan\u0131nda farkl\u0131 çözümler getirirken genelde LED ve kompakt sinyallerin kullan\u0131m\u0131 yayg\u0131nd\u0131r:<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Kompakt sinyaller rayl\u0131 sistemlerin etkin ve güvenli bir \u015fekilde çal\u0131\u015fmas\u0131nda önemli bir role sahiptir. Sa\u011flam yap\u0131lar\u0131 ile yüksek kullan\u0131labilirlik sunmaktad\u0131rlar. Bununla birlikte sinyal görünümü, sembol ve rakam gösterme imkan\u0131 sa\u011flamaktad\u0131rlar.<\/span><\/span><\/p>\n

Sa\u011flam \u015fekilde kurulmu\u015f sinyal ekipmanlar\u0131 seçilip diledi\u011fi \u015fekilde monte edilebilmektedir. Kompakt sinyallere ait ekipmanlar ve kullan\u0131lacak kalkan geni\u015fli\u011fi kullan\u0131c\u0131 iste\u011fine ve uygulama gereksinimine göre de\u011fi\u015fkenlik gösterebilmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Kullan\u0131m amac\u0131 ise demiryollar\u0131na, yüksek h\u0131zl\u0131 trenlere, metrolara ve özel rayl\u0131 sistemlere ait ana hatlarda sinyal durumlar\u0131n\u0131 görselle\u015ftirmektir.<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>LED sinyaller sinyalizasyon sisteminin bak\u0131m s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltmakla birlikte güvenli\u011fi artt\u0131rmaktad\u0131r. Akkor lambalara k\u0131yasla çoklu LED ve paralel devrelerin kombinasyonu ile LED teknolojisinin ola\u011fanüstü güvenilirli\u011fi bak\u0131m ve i\u015fletim masraflar\u0131n\u0131 oldukça dü\u015fürmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

LED Sinyal<\/strong><\/span><\/span><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Bunlara ek olarak, LED sinyallerle voltaj ne olursa olsun sabit bir parlakl\u0131k sa\u011flamaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Aks Sayac\u0131: <\/em><\/strong><\/span>Aks sayac\u0131 hat üzerinde iki nokta aras\u0131ndan geçen treni alg\u0131layan sinyalizasyon ekipman\u0131d\u0131r. Hat bölgesinin doluluk durumunu alg\u0131lamak için kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu özelli\u011fi ile güvenli ve kontrollü demiryolu uygulamalar\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Modern Aks Sayac\u0131 <\/strong><\/span><\/span><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

\u0130stenen bölgenin iki ucuna kurulumu yap\u0131lan alg\u0131lama noktalar\u0131 üzerlerinden tren geçti\u011finden sayaçlar\u0131n\u0131 artt\u0131rmaktad\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra iki alg\u0131lama noktas\u0131n\u0131n da kendisine ait sensörü bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Bununla birlikte Siemens ve Alstom gibi sinyalizasyon ekipman\u0131 üreticileri aks sayaçlar\u0131n\u0131 modüler sistemler olarak üretmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynak: <\/span><\/span>ericssonhistory.com, <\/span>mobility.siemens.com,  <\/span>megep.meb.gov.tr<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Yazar: Sena Koçak<\/span><\/span><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Demiryolu sinyalizasyon sistemlerinde demiryolu otomasyon \u00e7\u00f6z\u00fcmleri (\u00e7al\u0131\u015fma sistemi ve sinyaller)ile birlikte aktif cihaz ve sistemler, hatt\u0131n kullan\u0131labilirli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bahsedilen sinyalizasyon ekipmanlar\u0131n\u0131n de\u011feri ve kalitesi ise \u00e7evre dostu, inovatif, maksimum kullan\u0131labilirli\u011fe sahip, efektif ve uygun maliyetli olmas\u0131 ile \u00f6l\u00e7\u00fclmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde rayl\u0131 sistemlerde i\u015flemlerin neredeyse hepsi uzaktan kontrol ile ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. Bu kontrolleri sa\u011flayan ekipmanlar\u0131 i\u00e7eri\u011fimizde bulabilirsiniz.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-1566","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","pmpro-has-access"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1566","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1566"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1566\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1566"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1566"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1566"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=1566"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}