{"id":1480,"date":"2025-02-02T13:43:47","date_gmt":"2025-02-02T13:43:47","guid":{"rendered":"https:\/\/endustri40.bktechin.com\/2025\/02\/02\/kasparov-satranc-oyunu-makineye-karsi-insan\/"},"modified":"2025-02-02T13:43:47","modified_gmt":"2025-02-02T13:43:47","slug":"kasparov-satranc-oyunu-makineye-karsi-insan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/endustri40.com\/en\/kasparov-satranc-oyunu-makineye-karsi-insan\/","title":{"rendered":"Kasparov Satran\u00e7 Oyunu | Makineye Kar\u015f\u0131 \u0130nsan"},"content":{"rendered":"

“Human vs Machine” sava\u015f\u0131 çok eskiye dayan\u0131yor, bu ak\u0131m\u0131n öncüsü John Henry olsa da yak\u0131n tarihte haf\u0131zam\u0131za bu sava\u015f Dünya Satranç \u015eampiyonu Kasparov ve IBM’in Deep Blue makinesi ile kaz\u0131nd\u0131. Bu yaz\u0131m\u0131zda Kasparov’un makine<\/a> <\/strong>ile olan mücadelesindeki tecrübelerine ve dü\u015füncelerine yer verece\u011fiz.<\/span><\/span><\/p>\n

Kasparov’un makinalar ile sava\u015f\u0131 1985 y\u0131l\u0131nda ba\u015flad\u0131, Alman Der Spiegel dergisinin düzenlemi\u015f oldu\u011fu müsabakaya göre ayn\u0131 anda 32 adet satranç bilgisayar\u0131na kar\u015f\u0131 mücadele etti ve 32-0’l\u0131k bir skor ile müsabakay\u0131 kazand\u0131.<\/span><\/span><\/p>\n

1997 de ise IBM’in Deep Blue bilgisayar\u0131 Dünya Satranç \u015eampiyonu Kasparov’u yendi ve insanl\u0131k makinalara kar\u015f\u0131 kaybetti**. 1840 y\u0131l\u0131nda John Henry, sonunda yorgunluktan ölse de, buhar gücüyle çal\u0131\u015fan delme <\/span><\/span>makinesini <\/span>yenmi\u015fti ama Kasparov yenildi.<\/span><\/span><\/p>\n

Bugünlerde ise makinelerin üstünlü\u011fü daha fazla konu\u015fulmaya ba\u015fland\u0131, Endüstri 4.0<\/a><\/strong>’\u0131n geli\u015fimi ile beraber her gün “i\u015fimizi elimizden alacak” makineler ile ilgili haberler yap\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Bizim yerimize dü\u015fünen bizim i\u015flerimizi elimizden alan hatta Matrix vari bilim kurgu filmlerinde oldu\u011fu gibi bizi tehdit eden <\/span><\/span>makineler <\/span>art\u0131k gündem konular\u0131m\u0131z haline geldi. Sanki makineler bizi yeryüzünden kaz\u0131yor ve yok ediyor. Halbuki makineler Endüstri 1.0’dan beri kademe kademe insanlar\u0131n yerini almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131, eskiden kas gücü gerektiren i\u015flerin yerlerini al\u0131yorlard\u0131 ancak \u015fimdi beyin gücü gerektiren i\u015fleri al\u0131yorlar.<\/span><\/span><\/p>\n

Kazanan Deep Blue<\/a><\/strong> idi ama kendisi yetenekli ya da entelektüel miydi? Hay\u0131r de\u011fildi, öyle umuluyordu ama de\u011fildi. \u0130yi bir donan\u0131m ve ak\u0131ll\u0131ca yaz\u0131lm\u0131\u015f bir algoritma ile dünya satranç \u015fampiyonu olabilirdi. \u0130nan\u0131lmaz h\u0131zl\u0131, saniye de 200 milyon pozisyon de\u011ferlendirebilme yetene\u011fi olmas\u0131na kar\u015f\u0131n insano\u011flunun içindeki gizemli gücü temsil edemiyor. Yak\u0131n gelecekte makinalar taksi \u015foförü olacaklar, hatta avukat ve doktor da olacaklar ancak yine de yetenekli ya da entelektüel olamayacaklar.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n makineler ile beraber ya\u015fama ve çal\u0131\u015fma ile ilgili endi\u015feleri var. Kasparov, Deep Blue ile ilk kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda 10 y\u0131ll\u0131k Dünya \u015eampiyonu idi, 182 adet dünya \u015fampiyonas\u0131 maç\u0131 oynam\u0131\u015ft\u0131 ve dünyan\u0131n ileri gelen oyuncular ile yüzlerce maç geride b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. Rakiplerini nas\u0131l analiz<\/a> <\/strong>edece\u011fini biliyordu, onlar\u0131n yapaca\u011f\u0131 hareketleri sezinleyebiliyordu, ruhsal durumlar\u0131n\u0131 tespit edebiliyordu, vücut dillerinden sinyaller al\u0131p gözlerinin içine bakabiliyordu ve duruma göre sezinlemelerde bulunabiliyordu. Ancak Deep Blue ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda bu duygular\u0131n hiç biri yoktu, tam tersi ortamda tedirgin edici bir hava vard\u0131, kendi söylemi ile insan kendini bir garip hissediyordu. Benzer bir duyguyu otonom<\/a><\/strong> araçlara ilk bindi\u011finizde hissedeceksiniz diyordu. Kasparov: “Bu makine nelere kadir, neler yapabilir hiç fikrim yoktu. Teknoloji bir ç\u0131\u011f\u0131r açm\u0131\u015ft\u0131 ve ben yenilmi\u015ftim, kendime sormadan edemiyordum, bu makine yenilmez miydi? Sevgili a\u015fk\u0131m satranc\u0131n art\u0131k sonuna m\u0131 geldik? Bu sorular\u0131 ancak insano\u011flu sorabilirdi, kar\u015f\u0131mdaki makine bu endi\u015felerin hiç birini ta\u015f\u0131m\u0131yordu.”<\/span><\/span><\/p>\n

Sonradan anla\u015f\u0131ld\u0131 ki satranç dünyas\u0131 dünya \u015fampiyonu olarak bir insan istiyordu. \u015eu an cep telefonlar\u0131m\u0131zdaki birçok satranç oyunu Deep Blue’dan daha zeki ama yine de insanlar satranç turnuvalar\u0131 düzenlemeye devam ediyor, satranç ölmedi.<\/span><\/span><\/p>\n

Kasparov kendi tecrübelerinden \u015fu dersi ç\u0131kard\u0131; Korkular\u0131m\u0131z ile yüzle\u015fmeliyiz. Korkular\u0131m\u0131za hükmetmeliyiz ve teknolojiden en üst düzeyde faydalanmal\u0131y\u0131z ki insanl\u0131\u011f\u0131, hayat\u0131 en iyi konuma getirebilelim.  Akabinde Kasparov dü\u015fündü, peki ya bir bilgisayara kar\u015f\u0131 de\u011fil de bir bilgisayar ile beraber maç oynayabilse neler olabilir, insano\u011flunun ve makinenin güçlerini birle\u015ftirdi\u011fimizde aç\u0131\u011fa nas\u0131l bir oyun ç\u0131kacakt\u0131?<\/span><\/span><\/p>\n

\u0130nsan sezgisi ile makine hesaplar\u0131, insan stratejileri ile makine taktikleri, insan tecrübesi ile makine haf\u0131zas\u0131<\/strong> bir araya geldi\u011finde bu güne kadar oynanm\u0131\u015f en mükemmel satranç oyunu olmaz m\u0131yd\u0131?<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fikrini hayat geçirdi, 1998’de Advanced Chess ad\u0131 alt\u0131nda insan art\u0131 makine müsabakas\u0131 yap\u0131ld\u0131; Bir tarafta Kasparov ve bir makine di\u011fer tarafta ba\u015fka bir elit oyuncu ile bir makine. Ancak bu ilk deneyimde iki taraf da ba\u015far\u0131s\u0131z oldu, zira insan yetene\u011fini ve makine yetene\u011fini birle\u015ftirmeyi, kombine etmeyi ba\u015faramad\u0131lar.<\/span><\/span><\/p>\n

Ancak y\u0131llar geçti Advanced Chess internette yay\u0131lmaya ba\u015flad\u0131, 2005 y\u0131l\u0131nda Freestyle Chess Tournament düzenlendi ve Kasparov’un ilham\u0131 hayat buldu. Turnuvaya Dünya’n\u0131n en iyi satranç oyuncular\u0131 ve üst düzey haz\u0131rlanm\u0131\u015f makinalar kat\u0131ld\u0131, ama kazananlar ne o satranç ustalar\u0131 idi ne de süper bilgisayarlar, kazananlar s\u0131radan bilgisayarlar ile kat\u0131lan birkaç amatör oyunculard\u0131*.<\/span><\/span><\/p>\n

Makinalar\u0131 kullanabilme kabiliyetlerine kar\u015f\u0131 ne o satranç ustalar\u0131n tecrübeleri kar\u015f\u0131 koyabildi ne de o süper bilgisayarlar\u0131n hesaplama gücü. \u0130nsan yetene\u011fi ile makine yetene\u011fini birle\u015ftirebilme yetene\u011fi en önemli yetenek ve gelecekte hatta bugün bu yetene\u011fe sahip olanlar as\u0131l güce sahip olacaklar.<\/span><\/span><\/p>\n

Günlük hayat\u0131m\u0131zda da öyle de\u011fil mi? Hepimiz online tercüme makinalar\u0131n\u0131 kullanm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r, ilk ba\u015fta çok komik tercümeler meydana geliyordu, insanlar tecrübelerini kullanarak bu komik tercümelerden anlamlar ç\u0131kar\u0131yorlard\u0131, ancak makinalar bizim düzeltmelerimizden ders al\u0131p kendilerini geli\u015ftirdiler ve art\u0131k daha iyi tercümeler görür olduk.<\/span><\/span><\/p>\n

Bu model art\u0131k tüm alanlarda uygulanmaya ba\u015flad\u0131 ve çok daha ileri safalar\u0131 kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Makine verileri ortaya ç\u0131kar\u0131yor, kö\u015fe bucak her yerden veri<\/a> <\/strong>ç\u0131kar\u0131yor, veriler ile ilgili ihtimalleri hesapl\u0131yor, insano\u011flunun daha kolay analiz edebilmesini sa\u011fl\u0131yor ve insano\u011flu böylece daha isabetli kararlar veriyor.<\/span><\/span><\/p>\n

\u0130nsano\u011flunun faydas\u0131na olan bu geli\u015fmeler yeterli de\u011fil, bir ad\u0131m hatta birkaç ad\u0131m ötesine geçmemiz gerekiyor. Teknolojik geli\u015fmeler nerede ve ne zaman son bulacak, bunu hiç birimiz bilemeyiz, hiç birimiz buna karar veremeyiz. O yüzden yava\u015flayamay\u0131z, tam tersi daha da h\u0131zlanmal\u0131y\u0131z. Hayat\u0131m\u0131zdan belirsizlikleri ve zorluklar\u0131 çekip atmal\u0131y\u0131z ve böylece daha güzel bir hayat için bizi bekleyen daha büyük zorluklar ve daha büyük s\u0131k\u0131nt\u0131lar ile ba\u015f edebilmeliyiz.<\/span><\/span><\/p>\n

Makinelerimiz bugün neler yapabiliyor diye endi\u015fe etme memeliyiz, tam tersi neler yapam\u0131yorlar onlar\u0131 dert etmeliyiz.<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Makinelerin yüksek hesap gücü var; bizim yüksek anlama yetimiz, yüksek kavrama gücümüz var.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span><\/strong>Makinelerin talimatlar\u0131 var; bizim amaçlar\u0131m\u0131z var. <\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span><\/strong>Makineler objektif, tarafs\u0131z; bizim tutkumuz, ihtiras\u0131m\u0131z var.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

En büyük hayallerimizi gerçe\u011fe dönü\u015ftürebilmek için <\/span><\/span>makinelerin <\/span>yard\u0131m\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var. En büyük hayallerimizi gerçe\u011fe dönü\u015ftüremedi\u011fimizde bunun suçu <\/span><\/span>makinelerde <\/span>olmayacak, bunun sebebi yeterince tutkuyla hayal edemedi\u011fimizden olacak, küçük dü\u015fündü\u011fümüzden olacak.<\/span><\/span><\/p>\n

\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z, makinalar gibi tek bir yetiye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lamayacak kadar üstün. Sadece satranç oynamak sadece \u015foför olmak bize göre de\u011fil makinalara göre.<\/span><\/span><\/p>\n

Hayal etmek! \u0130nsanlara özgü ve makineler taraf\u0131ndan asla taklit edilemeyecektir. Makinalar\u0131n hesaplar ile öngörüleri olacak, taktikleri olacak, haf\u0131zalar\u0131 olacak ama asla sezgileri, stratejileri ve tecrübeleri olmayacak. Bizim anlama gücümüz, amaçlar\u0131m\u0131z, h\u0131rslar\u0131m\u0131z, tutkular\u0131m\u0131z asla taklit edilemeyecek, hayal edebilmek insanlara özgü kalacak.<\/span><\/span><\/p>\n

Makineler ile beraber ya\u015famay\u0131 ö\u011frenmemiz gerekiyor, her biri kendi alan\u0131nda inan\u0131lmaz olan bu yetileri kombine edebilmeyi ö\u011frenmemiz gerekiyor. Kombine edebilme yetene\u011fi üst düzey olan insanlar, \u015firketler, ülkeler gelecekte söz sahibi olacak.<\/span><\/span><\/p>\n

Birkaç amatör oyuncunun en iyi oyuncular\u0131 yendi\u011fi gibi, en süper bilgisayarlar\u0131 yendi\u011fi gibi insanlara özgü yetenekleri göz ard\u0131 etmeyelim ve bir önceki endüstri devrimlerinde oldu\u011fu gibi yine insanl\u0131k kazans\u0131n.<\/span><\/span><\/p>\n

* Freestyle Chess Tournament ilk kazanan ki\u015fi Anson Williams ad\u0131nda, Londra’da ya\u015fayan bir mühendis. Ibermax ekibin ba\u015f\u0131 idi, s\u0131radan quad-core bilgisayar\u0131 ile kazand\u0131lar. Ekipten Nelson Hernandez bir satranç oyuncusu bile de\u011fildi. N.Hernandez: “…It is also quite a trick to orchestrate all these things… actually, I am not a chess player…”<\/span><\/span><\/p>\n

**Kasparov, Deep Blue’ya kar\u015f\u0131 ilk maç\u0131n\u0131 kazand\u0131, 15 ay sonra ki maç\u0131nda ise kaybetti diye an\u0131l\u0131yor ancak; “Kasparov 2. oyunun 37.Be4 hamlesinde Deep Blue'ya insanlar taraf\u0131ndan müdahale edilerek yard\u0131m edildi\u011fini iddia etti. Çünkü böyle bir durumda bir bilgisayar\u0131n 37.Qb6 hamlesini yaparak bir piyon kazanma e\u011filiminde olmas\u0131 bekleniyordu ve bu beklentisi pek çok satranç otoritesi taraf\u0131ndan da onayland\u0131. Fakat IBM bu iddiay\u0131 ve Kasparov'un yeniden maç önerisini reddederek Deep Blue projesini sona erdirdi.”<\/span><\/span><\/p>\n

Asl\u0131nda makineler bizi hiç yenemedi.<\/span><\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynak:<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

\u25baWork with them | Garry Kasparov – YouTube<\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kasparov ile makine aras\u0131ndaki satran\u00e7 m\u00fccadelesi yapay zeka \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131lan \u00f6rneklerden biridir. Peki bir g\u00fcn Kasparov\u2019un makineye kaybetti\u011fi gibi makineler bizi yenecek mi?<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-1480","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","pmpro-has-access"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1480","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1480"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1480\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1480"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=1480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}