{"id":1443,"date":"2025-02-02T13:43:45","date_gmt":"2025-02-02T13:43:45","guid":{"rendered":"https:\/\/endustri40.bktechin.com\/2025\/02\/02\/havacilik-sektorunde-uretimin-otomatiklestirilmesi\/"},"modified":"2025-02-02T13:43:45","modified_gmt":"2025-02-02T13:43:45","slug":"havacilik-sektorunde-uretimin-otomatiklestirilmesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/endustri40.com\/en\/havacilik-sektorunde-uretimin-otomatiklestirilmesi\/","title":{"rendered":"Havac\u0131l\u0131k Sekt\u00f6r\u00fcnde \u00dcretimin Otomatikle\u015ftirilmesi"},"content":{"rendered":"

<\/span>Havac\u0131l\u0131k Sektöründe Otomatik \u0130malat Uygulamalar\u0131<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Otomatikle\u015fme ve dijitalle\u015fmenin<\/a><\/strong> hayat\u0131m\u0131za girmesiyle havac\u0131l\u0131k sektöründe de \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fi\u015fimler gözlemlenmektedir. Airbus'un Hamburg'daki yerle\u015fkesinde, otomatik imalat\u0131n en çarp\u0131c\u0131 tezahürlerinden biri görünmektedir. En son uçaklar\u0131ndan olan A350, eski uçaklara k\u0131yasla çok daha büyük kompozit oran\u0131na sahiptir. Yeni üretim teknolojileri<\/a><\/strong>, Airbus stratejisinin önemli bir parças\u0131d\u0131r. Örne\u011fin; uçak kanatlar\u0131 tamamen kompozittir ve kanat parçalar\u0131 manuel yerine tamamen otomatik üretilmi\u015ftir. A350 üretiminin ba\u015flang\u0131c\u0131nda, kanat kapaklar\u0131n\u0131 yani kanatlar\u0131n iç yap\u0131s\u0131n\u0131n üstünde oturan cildi elle haz\u0131rlanm\u0131\u015fken, \u015firket yak\u0131n zamanda kanat kapaklar\u0131n\u0131 olu\u015fturmak için otomatik fiber yerle\u015fimi kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Airbus'daki MTorres otomatik fiber yerle\u015ftirme kafas\u0131, A350 kanat kapak arac\u0131na kompozit bant uyguluyor<\/em><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Bu oldukça çarp\u0131c\u0131 bir de\u011fi\u015fimdir. En geni\u015f kompozit parçalar gibi, kanatl\u0131 kapak da bir dizi banttan olu\u015fur. Karbon elyaflar\u0131 yan yana dizilmi\u015f ve reçine ile <\/span><\/span>emprenye <\/span>edilmi\u015ftir. Her \u015ferit yakla\u015f\u0131k 5 cm geni\u015fli\u011findedir. \u015eeritler kanat ucundan ba\u015flay\u0131p alet tamamen kaplan\u0131ncaya kadar yan yana serilir. Bir sonraki tabaka kanad\u0131n ba\u015f\u0131ndan biti\u015f kenar\u0131na, ard\u0131ndan her ikisine de 45 derecelik bir katmana gider. Bunu yapan makine, aletin üzerinde oturan hareketli bir portaldan saplama yapar. Cihaz\u0131n 32 m uzunlu\u011funda ve 6 m geni\u015fli\u011finde geriye ve ileriye ve yan yana hareketi onu bir diki\u015f makinesine benzetmektedir. Yanlar\u0131, bile\u015fi\u011fin reçine bile\u015fenini k\u0131smen eritmek için \u0131s\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bir plakan\u0131n üzerinden geçen kompozit bant makaralar\u0131n\u0131 tutan i\u011fler ile çak\u0131l\u0131r ve di\u011fer katmanlara yap\u0131\u015f\u0131r. \u0130lk katman, y\u0131ld\u0131r\u0131m çarpmalar\u0131na kar\u015f\u0131 korunmaya yard\u0131mc\u0131 olan iletken bak\u0131r tabakas\u0131 üzerine uygulan\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

AFP makinesi<\/em><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Tamamlanan kanat kapaklar\u0131, raflarda otoklav dedi\u011fimiz vida ve c\u0131vatalarla tutturulmu\u015f basit bir kapa\u011f\u0131 bulunan, iç bas\u0131nca dayan\u0131kl\u0131 kap içerisinde iyile\u015ftirilir. Airbus, üretim oranlar\u0131n\u0131 art\u0131rma stratejisinin bir parças\u0131 olarak ayn\u0131 boyuttaki ikinci bir otoklav da eklemeyi planlamaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

32 m uzunlu\u011funda A350 kanat kapaklar\u0131 \u015fu anda yap\u0131lm\u0131\u015f en büyük havac\u0131l\u0131k  kompozit bile\u015fenleridir<\/em><\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\u0130ngiltere'de, Bristol yak\u0131nlar\u0131ndaki Severnside'de bulunan GKN'de benzer bir süreç gerçekle\u015ftirilmektedir. A330 de kanad\u0131n\u0131n bir ba\u015fka bölümü olan arka kanat kiri\u015fini otomatik fiber yerle\u015fimi kullan\u0131larak yap\u0131lmaktad\u0131r. Arka kanat kiri\u015fi; kanad\u0131n kökünden ucuna kadar uzanan, tepsi \u015feklindeki bir bile\u015fen olup, kalk\u0131\u015f ve ini\u015f yapan kanatç\u0131klar gibi çe\u015fitli hareketli bile\u015fenlerin tutturuldu\u011fu sabit arka kenar\u0131n bir parças\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

GKN, karma\u015f\u0131k geometrisi nedeniyle arka kapak kiri\u015fini yapmak için biraz farkl\u0131 bir süreç kullanmaktad\u0131r. GKN Aerospace ba\u015f mühendislik ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Chris Gear. "Bile\u015fenin böyle zorlay\u0131c\u0131 \u015fartlar\u0131 oldu\u011fundan, bile\u015fen belirli noktalarda yüksek a\u011f\u0131rl\u0131k ta\u015f\u0131mas\u0131na, bunun yan\u0131nda hafif ve esnek kalmas\u0131na olanak tan\u0131yan karma\u015f\u0131k konturlara sahiptir." demi\u015ftir.<\/span><\/span><\/p>\n

Birle\u015fik bant üreten ABD \u015firketi Airbus ve Hexcel ile birlikte çal\u0131\u015fan GKN, fiber yerle\u015ftirme makinesinin yerle\u015ftirme kafas\u0131n\u0131n kanat kiri\u015fi uzunlu\u011fu boyunca kanat kapak makinesinin hareket etti\u011fi \u015fekle benzer \u015fekilde hareket eden üretim sürecini tasarlam\u0131\u015ft\u0131r. Yerle\u015ftirme kafas\u0131n\u0131n kanatl\u0131 kapak makinesinden daha fazla hareketli olmas\u0131 gerekti\u011fi için, bant makaras\u0131 milleri kafadan ayr\u0131d\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

<\/span>Otomasyona Dayal\u0131 Üretimin Ana Temalar\u0131<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Tüm bu tekniklerin geli\u015ftirilmesinin tek odak noktas\u0131 sadece havac\u0131l\u0131k alan\u0131n\u0131 otomatikle\u015ftirmek de\u011fildir. Sheffield Üniversitesi'ndeki Geli\u015fmi\u015f Üretim Ara\u015ft\u0131rma Merkezi'nde (AMRC), otomotiv ve in\u015faat gibi çe\u015fitli sektörler için de otomatik üretim teknikleri geli\u015ftirilmektedir.Bununla birlikte, merkezin yüksek de\u011ferli endüstrilere odaklanmas\u0131yla, havac\u0131l\u0131k<\/a><\/strong>k özel bir uygulama alan\u0131 olmu\u015ftur. AMRC'deki entegre üretim grubunun (IMG) \u015fefi Ben Morgan “Airbus, Boeing ve BAE Systems de dahil olmak üzere çe\u015fitli havac\u0131l\u0131k üreticileriyle ve tedarikçileriyle birlikte çal\u0131\u015f\u0131yoruz ve hem tam otomatikle\u015ftirilmi\u015f sistemleri hem de montaj tekniklerini, özellikle fabrika kat\u0131nda çal\u0131\u015fan mühendislere yard\u0131mc\u0131 olan yard\u0131mc\u0131 tekniklere bak\u0131yoruz.” demi\u015ftir. Ayr\u0131ca Ben Morgan "Fabrikam\u0131z\u0131n çe\u015fitli teknikleri test etmek için yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131labilen alan\u0131m\u0131z olan ve fabrikalar\u0131n kirli ve karanl\u0131k yerler oldu\u011funa dair yanl\u0131\u015f konsepti düzeltmek için olu\u015fturdu\u011fumuz Factory 2050 için çal\u0131\u015f\u0131yoruz.” diyerek bizlere gelece\u011fin otomatik fabrikalar\u0131 hakk\u0131nda ipuçlar\u0131 vermi\u015ftir. Cam duvarlardan olu\u015fan Sheffield'de ki ak\u0131ll\u0131 fabrikada insanlar içeride neler oldu\u011funu görebilmekte ve bu, genç insanlarla profesyonelleri üretim yapmaya te\u015fvik etmektedir. AMRC, otomasyona dayal\u0131 üretim için dört ana temaya sahiptir. Bunlar;<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u25ba<\/span>Pratik montajlama<\/a><\/strong> için robotik hücre otomasyonu<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba<\/span>Ta\u015f\u0131nabilir ve sabit ölçüm sistemleri ile entegre geni\u015f hacimli metroloji<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba<\/span>Geli\u015fmi\u015f makine uygulamalar\u0131n\u0131n birço\u011funu destekleyen" Endüstri 4.0 uygulamalar\u0131n\u0131 içeren verilerin ma\u011faza taban\u0131ndan yönetim sistemlerine ve tersine etkili bir \u015fekilde aktar\u0131lmas\u0131;<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba<\/span>Ak\u0131ll\u0131 makineler<\/span><\/span><\/p>\n

Morgan i\u015flerinin % 50'sinin kompozitler için geçerli oldu\u011funu ve geri kalan k\u0131sm\u0131n ise metallerin de uygulanabilece\u011fini öngörmektedir. Bu tesadüfi bir öngörü de\u011fildir ve öngörülen oran günümüzün en geli\u015fmi\u015f uçaklar\u0131ndan birço\u011funda bulunan kompozit metal oran\u0131na benzemektedir. Kompozit ile metal aras\u0131nda baz\u0131 hibritler de vard\u0131r. Morgan, gelecekte kompozit yap\u0131y\u0131 veya sadece kompozit bir cildi destekleyen alüminyum veya titanyum altyap\u0131lar\u0131n\u0131 giderek daha çok görece\u011fimizi bu nedenle her ikisini birden ele alabilecek makinelere ihtiyaç duyaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

<\/span>Otomatik Üretimde \u0130nsan \u0130\u015fçilerin Rolü<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Otomatik üretim en ba\u015fta insanlar için zor ve s\u0131k\u0131c\u0131 olan görevleri devral\u0131r. Otomatik üretimde insanlar\u0131n üretime kat\u0131l\u0131m\u0131 hala gereklidir. Baz\u0131 bantlar\u0131n düzgün \u015fekilde yap\u0131\u015fmamas\u0131 durumunda ya da bir gev\u015fek parçan\u0131n elle bast\u0131r\u0131lmas\u0131 için mutlaka orada çal\u0131\u015fan insanlar\u0131n bulunmas\u0131 gerekir. Ancak makineler, de\u011fi\u015fkenli\u011fi azalt\u0131r, daha h\u0131zl\u0131 çal\u0131\u015f\u0131r ve bir alternatiften daha fazla parça tamamlar. Örne\u011fin; havac\u0131l\u0131k üretimindeki bir örnek de, delik delme ve tespit montaj\u0131d\u0131r. Her uça\u011f\u0131n, panelleri ve parçalar\u0131 yerinde tutturmak için hassas lokasyonlarda delinen binlerce deli\u011fe ihtiyac\u0131 vard\u0131r.  Bu delik açma ve lokasyon belirleme i\u015flemleri, insanlara göre robotlara daha çok uygun görülen zaman al\u0131c\u0131 ve s\u0131k\u0131c\u0131 bir görevdir. Bu görevlerin robotlara devredilmesiyle zamandan önemli oranda tasarruf sa\u011flanacak ve hata oranlar\u0131 dü\u015fürülecektir. Otomatik sistemler daha fazla hassasiyet elde edebilir ve insanlar\u0131n s\u0131k\u0131c\u0131 monotip i\u015flerde çal\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 engeller. Havac\u0131l\u0131k malzemeleri genelde kalifiye personelin kullanmas\u0131 için bile hacimli ve a\u011f\u0131rd\u0131r ve otomasyon insanlar\u0131n a\u011f\u0131r i\u015flerde çal\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 önler.<\/span><\/span><\/p>\n

Artan otomasyon havac\u0131l\u0131k sektöründeki manuel i\u015fleri etkilemi\u015ftir. Manuel montaj \u015fu anda i\u015fbirlikçi robotlar taraf\u0131ndan giderek desteklenmektedir ve bu insanlar\u0131n maruz kalmalar\u0131n\u0131 istemedi\u011fimiz ko\u015fullara veya maddelere daha az maruz kalaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Otomasyona yat\u0131r\u0131m yapan \u015firketler sadece karlar\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 görmekle kalmamakta ço\u011fu zaman istihdam\u0131n da artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 görmektedirler. Robotlar asl\u0131nda insanlar\u0131n i\u015flerini tamamen ellerinden almamakta ço\u011fu zaman yapt\u0131klar\u0131 i\u015fleri de\u011fi\u015ftirmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynak:<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

\u25ba Theengineer,<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Compositesworld, <\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Hexcel, <\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Airbus, <\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>GKN, <\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>AMRC, <\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>MTorres, <\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Boing, <\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>BAE Systems<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Havac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc daima teknolojik de\u011fi\u015fimin \u00f6n saflar\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r ve \u015fimdi bir\u00e7ok insan\u0131 heyecanland\u0131ran bir de\u011fi\u015fime; otomatik imalat sekt\u00f6r\u00fcne ge\u00e7i\u015fe \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmektedir. Bu, \u00e7al\u0131\u015fan insan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn say\u0131s\u0131n\u0131 m\u0131 azaltacak, yoksa yeni y\u00fczy\u0131l\u0131n imalat becerilerini yeniden tan\u0131mlamak i\u00e7in bir f\u0131rsat m\u0131 olacak yaz\u0131m\u0131zda inceleyece\u011fiz.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-1443","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","pmpro-has-access"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1443","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1443"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1443\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1443"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=1443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}