{"id":1437,"date":"2025-02-02T13:43:45","date_gmt":"2025-02-02T13:43:45","guid":{"rendered":"https:\/\/endustri40.bktechin.com\/2025\/02\/02\/haberlesme-protokollerinde-endustri-4-0-devrimi-mqtt\/"},"modified":"2025-02-02T18:03:54","modified_gmt":"2025-02-02T18:03:54","slug":"haberlesme-protokollerinde-endustri-4-0-devrimi-mqtt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/endustri40.com\/en\/haberlesme-protokollerinde-endustri-4-0-devrimi-mqtt\/","title":{"rendered":"Haberle\u015fme Protokollerinde End\u00fcstri 4.0 Devrimi | MQTT"},"content":{"rendered":"

MQTT (Message Queuing Telemetry Transport), özet k\u0131sm\u0131nda da aç\u0131kland\u0131\u011f\u0131 gibi yay\u0131nlama ve abone olma mant\u0131\u011f\u0131na dayanan telemetri mesajla\u015fma protokolüdür. TCP\/IP üzerinden mesaj yay\u0131nlay\u0131p almay\u0131 sa\u011flar ve oldukça hafif bir protokoldür. Hafif protokol<\/a><\/strong> olmas\u0131 di\u011fer benzer protokollerden ay\u0131ran en önemli özelliklerinden biridir.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

MQTT k\u0131saca buluttan kontrol ve gözlenmeye ihtiyac\u0131 olan küçük cihazlar için network olu\u015fturmaya imkan sa\u011flayan protokoldür. MQTT, nadiren rastlan\u0131lan bant geni\u015fli\u011fi k\u0131s\u0131tlamalar\u0131ndan ya da güvensiz ba\u011flant\u0131lardan dolay\u0131 olu\u015fan gecikmelerin ya\u015fan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kablosuz a\u011flar için iyi bir seçimdir. Abone olan birimden broker (arac\u0131) birimine olan ba\u011flant\u0131 yap\u0131lmal\u0131 ve broker, abone birim online<\/a><\/strong> oldu\u011funda bu mesaj\u0131 ona tekrar iletir. Yay\u0131nlayan birimden broker birimine olan ba\u011flant\u0131 ise kesilmelidir ve broker birimi, ba\u011flant\u0131y\u0131 kapatabilir ve yay\u0131nc\u0131dan ald\u0131\u011f\u0131 komutu abone birime iletir.<\/span><\/span><\/p>\n

MQTT, 1999 y\u0131l\u0131nda IBM<\/a><\/strong> firmas\u0131nda çal\u0131\u015fan Dr. Andy Standford-Clark ve Arcom firmas\u0131ndan Arlen Nipper taraf\u0131ndan yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Uygun maliyetli, görüntülenecek ayg\u0131tlar\u0131n ba\u011flant\u0131s\u0131 kolay olan bu protokol, ilk ba\u015flarda uzaktan eri\u015fim cihazlar\u0131yla ya\u011f ve gaz endüstrisinde kullan\u0131lmak üzere yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

<\/span>MQTT Çal\u0131\u015fma Prensibi<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

MQTT dört bölümden olu\u015fur. Bunlar:<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Ba\u011flant\u0131,<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Kimlik Do\u011frulama,<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>\u0130letim,<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Sonland\u0131rmad\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

Mü\u015fteri, broker birimine TCP\/IP ba\u011flant\u0131s\u0131 kurar. Bunu kurarken, broker’in i\u015flemcisi taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f standart port veya özel port kullan\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

Standart portlar; \u015fifresiz ba\u011flant\u0131lar için 1883, \u015fifreli ba\u011flant\u0131lar için 8883’tür. Bu portlar SSL\/TLS kullan\u0131rlar. SSL\/TLS uyu\u015ftu\u011fu s\u0131rada, mü\u015fteri birim sunucu sertifikas\u0131n\u0131 do\u011frular ve kimlik do\u011frulama i\u015flemi gerçekle\u015fir. Mü\u015fteri birim ayr\u0131ca broker birimine mü\u015fteri sertifikas\u0131 da açabilir.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

MQTT protokolü kaynak k\u0131s\u0131tlamas\u0131 olan ayg\u0131tlar için bir protokol olmay\u0131 hedefledi\u011fi için, SSL\/TLS her zaman seçenek olmayabilir ve baz\u0131 durumlarda istenmeyebilir. Böyle durumlarda, kimlik do\u011frulama<\/a><\/strong> mü\u015fteri biriminden sunucuya gelen \u015fifrelenmemi\u015f kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 ve parola ile yap\u0131l\u0131r. Bu CONNECT\/CONNACK paket s\u0131ralamas\u0131n\u0131n bir parças\u0131d\u0131r. Baz\u0131 broker birimler, özellikle internette yay\u0131nlanan broker birimleri, kimli\u011fi belirli olmayan mü\u015fteri birimlerini kabul ederler. Böyle durumlarda kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 ve \u015fifresi bölümü bo\u015f b\u0131rak\u0131l\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

MQTT hafif protokol olarak an\u0131l\u0131r. Çünkü tüm mesajlar küçük kodlara sahiptir. Her mesaj sabit 2 Byte büyüklü\u011fünde bir ba\u015fl\u0131\u011fa (header) sahiptir. Opsiyonel olarak de\u011fi\u015fken bir ba\u015fl\u0131\u011fa da sahip olabilirler. Mesaj\u0131n ta\u015f\u0131ma kapasitesi bilgi ve “Quality of Service” seviyesi olarak 256 MB’a s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Quality of Service, k\u0131saca QoS, a\u011f ileti\u015fimi hizmet kapasitesi olarak bilinmektedir. A\u011f üzerindeki uygulamalar\u0131 öncelendirerek zaman kayb\u0131n\u0131 azaltmay\u0131 hedefleyen bir a\u011f servisidir. Bir a\u011f ba\u011flant\u0131s\u0131 üzerinden çal\u0131\u015fan bir  trafik veya program türüne öncelik veren çe\u015fitli tekniklere kar\u015f\u0131l\u0131k gelir. 3 farkl\u0131 Quality of Service seviyesi vard\u0131r. Bu seviyeler MQTT protokolünün içerikleri nas\u0131l yönetece\u011fini belirler. Yüksek seviyeli QoS’ler daha güvenilir olsa da daha fazla gecikme ya\u015farlar ve bant geni\u015fli\u011fi ihtiyaçlar\u0131 vard\u0131r. Bu nedenle abone birimler kendileri ne almak istiyorlarsa ona göre yüksek QoS seviyelerini belirleyebilir.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Quality of Service (QoS) seviyelerinin üç bölümden olu\u015ftu\u011funu söylemi\u015ftik. Bunlardan ilki “Unacknowledged Service” yani onaylanmam\u0131\u015f servistir. Bu QoS seviyesi PUBLISH (YAYIN) paket s\u0131ralamas\u0131n\u0131 kullan\u0131r. Yay\u0131nc\u0131, broker birimine bir kere mesaj\u0131 yollar ve broker birimi de bu mesaj\u0131 bir kez abone birime yollar. Mesaj\u0131n ula\u015f\u0131p ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan emin olunacak bir mekanizma yoktur ve mesaj kaydedilmez. Bu seviye “QoS0” olarak da adland\u0131r\u0131l\u0131r. Özetlemek gerekirse bu seviyede mesaj iletilmeyebilir ama minimum trafik vard\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

QoS seviyelerinden ikincisi ise “Acknowledged Service” yani onaylanm\u0131\u015f servistir. Bu QoS seviyesi PUBLISH\/PUBACK paket s\u0131ralamas\u0131n\u0131 kullan\u0131r. Onayl\u0131 bir paket, içeri\u011fin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve e\u011fer al\u0131nmad\u0131ysa belirli zaman aral\u0131klar\u0131nda içeri\u011fin tekrar yolland\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frular. Bu durumda abone birim ayn\u0131 mesajdan birden çok kopya alabilir. Bu seviye “QoS1” olarak da adland\u0131r\u0131l\u0131r. Özetlemek gerekirse bu seviyede mesaj kesin iletilir fakat mesaj birden fazla kez iletilebilir.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

QoS seviyelerinden üçüncüsü “Assured Service” yani garanti servis denilebilir. Bu QoS seviyesi mesaj\u0131 iki çift paket halinde iletir. \u0130lk çift PUBLISH\/PUBREC olarak adland\u0131r\u0131l\u0131rken ikinci mesaj paketi çifti PUBREL\/PUBCOMP olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Bu servis seviyesinde mesaj kesin iletilir. Tek seferde iletilen bu QoS seviyesinde maksimum trafik vard\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/h1>\n

 <\/p>\n

MQTT protokolünün genel karakteristikleri \u015föyle s\u0131ralanabilir:<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

\u25ba <\/span>Asenkron protokoldür.<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Broker temelli haberle\u015fme mekanizmas\u0131na sahiptir.<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Topic’e dayal\u0131 adresleme vard\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>Güvenlik olarak SSL\/TLS destekler.<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba <\/span>En az kaynak kullan\u0131m\u0131n\u0131 hedefler.<\/span><\/span><\/p>\n

Milisaniyeler seviyesinde bir haberle\u015fme sunar.<\/span><\/span><\/p>\n

TCP\/IP ba\u011flant\u0131 türünü kullan\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

Varsay\u0131lan port 1883’tür.<\/span><\/span><\/p>\n

TCP\/IP protokolünün yaz\u0131labildi\u011fi Linux, Windows, Android, iOS, MacOS i\u015fletim sistemlerinde çal\u0131\u015f\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

<\/span>IoT ile MQTT \u0130li\u015fkisi<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Nesnelerin ve cihazlar\u0131n; gömülü elektronikler, sensörler, yaz\u0131l\u0131m<\/a><\/strong> ve a\u011f ba\u011flant\u0131s\u0131 ile çevresindeki veriyi toplay\u0131p, bu veriyi di\u011fer nesneler ile de\u011fi\u015f toku\u015f edebilmesidir.<\/span><\/span><\/p>\n

Özetle a\u015fa\u011f\u0131da ki resimde yer alan bisiklet, anahtar, f\u0131r\u0131n, uçak, saat, otobüs, lamba, televizyon, telefon, araba, tren, saks\u0131, müzik seti, vantilator akl\u0131n\u0131za kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z hangi e\u015fya gelirse gelsin. Bunlar\u0131n internete ba\u011fl\u0131 olmalar\u0131 ve birbirleri ile konu\u015fabilmesidir.<\/span><\/span><\/p>\n

Nesnelerin interneti ile beraberinde birçok konu geliyor. Bunlardan biri MQTT’dir. Bu kadar çok nesnenin verisi inan\u0131lmaz büyük olacak ve anl\u0131k olarak akacak. Bu sensör ve telemetri verilerini nas\u0131l i\u015fleyece\u011fiz? \u0130\u015fte burada sorunun cevab\u0131 MQTT standard\u0131d\u0131r. <\/span><\/span><\/p>\n

Birçok uzman görü\u015f MQTT’nin nesnelerin interneti kavram\u0131nda önemli rol oynayaca\u011f\u0131n\u0131 söylemektedir. Protokol sürekli geli\u015fiyor ve WebSoketleri destekliyor. Websoketleri, mü\u015fteri ve arac\u0131 (broker) birimleri aras\u0131nda çift yönlü ileti\u015fim sa\u011flayan bir ba\u015fka protokoldür.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Yazar: Burcu Yelis \/ Volkan \u0130tfaiye Elektronik Tasar\u0131m ve Yaz\u0131l\u0131m Mühendisi<\/span><\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

Kaynak:<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

internetofthingsagenda.techtarget.com<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

industrial-iot<\/span><\/p>\n

electronicdesign<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

IBM<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

End\u00fcstri devrimiyle birlikte ad\u0131n\u0131 s\u0131k\u00e7a duydu\u011fumuz Nesnelerin \u0130nterneti, hayat\u0131m\u0131za MQTT terimini sokmu\u015ftur. \u201cMessage Queuing Telemetry Transport\u201d kavram\u0131n\u0131n k\u0131saltmas\u0131 olan MQQT, yay\u0131nlama ve abone olma esas\u0131na dayanan bir telemetri mesaj protokol\u00fcd\u00fcr. Bu protokol makineler aras\u0131ndaki ileti\u015fimi sa\u011flar. Bu nedenle de Internet of Things (IoT)\u2019de \u00e7ok \u00f6nemli bir role sahiptir. Bu yaz\u0131m\u0131zda MQTT protokol\u00fcn\u00fc ve kullan\u0131m alanlar\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde inceledik.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":29635,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-1437","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","pmpro-has-access"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1437","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1437"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1437\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29636,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1437\/revisions\/29636"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29635"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1437"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1437"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1437"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=1437"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}