{"id":1277,"date":"2025-02-02T13:43:39","date_gmt":"2025-02-02T13:43:39","guid":{"rendered":"https:\/\/endustri40.bktechin.com\/2025\/02\/02\/cocuklar-icin-robot-tasarimi\/"},"modified":"2025-02-02T13:43:39","modified_gmt":"2025-02-02T13:43:39","slug":"cocuklar-icin-robot-tasarimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/endustri40.com\/en\/cocuklar-icin-robot-tasarimi\/","title":{"rendered":"\u00c7ocuklar i\u00e7in Robot Tasar\u0131m\u0131"},"content":{"rendered":"

<\/span>\u0130nsanlar Robotlarla Nas\u0131l Ba\u011f Kurarlar?<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

\u0130nsanlar psikolojik olarak nesnelere ve araçlara anlam yüklemeye meyilli canl\u0131lard\u0131r. Biyolojinin temel ta\u015flar\u0131ndan olan evrim teorisi de bunu desteklemektedir. Örne\u011fin bir insan ormanda gezerken a\u011façlar\u0131n arkas\u0131ndan duydu\u011fu bir sesi ya da gördü\u011fü bir görüntüyü hayatta kalma içgüdüsünün etkisiyle y\u0131rt\u0131c\u0131 bir hayvan olarak alg\u0131lamaya oldukça meyillidir. Bu yakla\u015f\u0131m insan\u0131n kendini tehlikelerden korumas\u0131 aç\u0131s\u0131ndan oldukça önemli bir özelli\u011fi temsil etmektedir. Nesneler<\/a> <\/strong> anlamlar yükleyip onlarla ba\u011f kurmak insanlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131ndan birisidir ama nesnelere anlam yüklemeye meyilli olmak o nesnelerle bir ili\u015fki kurmas\u0131 için tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir. \u0130nsanlar, kesinlikle toplumsal varl\u0131klard\u0131r. T\u0131pk\u0131 hayatta kalma iste\u011fi gibi sosyal bir varl\u0131k olan insan\u0131n sosyal etkile\u015fimlere girebilmesi de bizim için önemli konular\u0131n ba\u015f\u0131nda gelir. Her \u015fey ba\u015fkalar\u0131yla olan etkile\u015fimlerimizle ilgilidir. Bu aç\u0131dan insanlar okuduklar\u0131 kitaplara, dinledikleri müziklere ya da tuttuklar\u0131 tak\u0131mlara, arabalar\u0131na, evcil hayvanlar\u0131na, bitkilerine kendi içlerinde anlamlar yüklerler ve onlarla bir ba\u011f kurarlar. K\u0131saca, ba\u015farmak için arkada\u015fl\u0131k ve toplulu\u011fa ihtiyac\u0131m\u0131z vard\u0131r. <\/span><\/span>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, son 25 y\u0131lda insanlar\u0131n bilgisayarlara ve makinelere<\/strong><\/a>, bu nesneler insanlarm\u0131\u015f gibi cevap verdi\u011fini göstermektedir.<\/span><\/p>\n

1996 y\u0131\u0131nda Clifford Nass ve Byron Reeves “Medya Denklemi” teorisini ortaya atm\u0131\u015ft\u0131r. Bu teori, “Medya Denklemi Testi” diye adland\u0131r\u0131lan ve 22 ki\u015filik denek grubu ile gerçekle\u015ftirilen bir testin sonucunu temsil etmektedir. Testte iki gruba ayr\u0131lan deneklere Amerika’daki pop kültürü ile ilgili sorular yöneltilmi\u015f ve hemen sonras\u0131nda, sorular hakk\u0131nda bir anketi doldurmalar\u0131 beklenmi\u015ftir. Birinci grup testi cevaplad\u0131\u011f\u0131 bilgisayarda anketi yan\u0131tlarken di\u011fer grup ka\u011f\u0131da yan\u0131tlar\u0131n\u0131 girmi\u015ftir. \u0130lk grup, testi yan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 bilgisayarla aras\u0131nda bir ba\u011f kurarak ona kar\u015f\u0131 kibar davranm\u0131\u015f ve sorular\u0131n iyi oldu\u011funu söylemi\u015f ama di\u011fer grup, yani ankete ka\u011f\u0131t kalemle yan\u0131t verenler testin kötü oldu\u011funu belirtmi\u015flerdir. Bu zamandan beri yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar da bulgular\u0131n tekrar tekrar kan\u0131tland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bizlere göstermi\u015ftir. \u0130nsanlar makinelere toplumsal varl\u0131klarm\u0131\u015f gibi davranmaktad\u0131rlar. Bizler makinelere kabaca s\u0131ras\u0131yla hareket, hesaplama<\/a><\/strong>, konu\u015fma, dinleme hatta dü\u015fünme gibi insani özellikler yükledikçe, insanlar\u0131n makinelerle aras\u0131ndaki ba\u011f da o denli güçlü olacakt\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

<\/span>Çocuklara Yard\u0131m Etmek için Sosyal Robotlar Tasarlamak<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Robot-insan etkile\u015fimi (HRI) çal\u0131\u015fmalar\u0131 \u015fu gibi sorular\u0131 incelemektedir: \u0130nsanlar robotlar\u0131 nas\u0131l dü\u015fünüyor ve robotlara ne gibi tepki veriyor? Üretim, sa\u011fl\u0131k bak\u0131m\u0131 veya e\u011fitim gibi farkl\u0131 alanlarda insanlara yard\u0131mc\u0131 olacak robotlar\u0131 nas\u0131l yapabiliriz? Alg\u0131lama, sosyal etkile\u015fim ve ö\u011frenme için algoritmalar da dâhil olmak üzere özerk robotlar nas\u0131l tasarlan\u0131p üretilir?<\/span><\/span><\/p>\n

En geni\u015f ölçekte, insan robot etkile\u015fimi çal\u0131\u015fmalar\u0131; insanlar\u0131n ve robotlar\u0131n birbirleriyle temasa girdikleri ve yapacaklar\u0131 her \u015feyi kapsamaktad\u0131r. Bu yaz\u0131m\u0131zda insan robot etkile\u015fimi aç\u0131s\u0131ndan çocuklarla robotlar\u0131n ili\u015fkilerine de\u011finece\u011fiz. Robotlar, çocuklara hastanelerde yard\u0131mc\u0131 olmak, programlama<\/a><\/strong> ö\u011fretmek, meraklar\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek ya da onlar\u0131n yeni dil becerileri geli\u015ftirmelerini sa\u011flamak gibi birçok aç\u0131dan katk\u0131 sa\u011flayabilirler.<\/span><\/span><\/p>\n

Çocuklar\u0131n erken dil ve okuma yazma ö\u011frenmesini destekleyen sosyal robotlar olu\u015fturabilir miyiz? Robotlar\u0131n hangi tasar\u0131m özellikleri çocuklar\u0131n ö\u011frenmesini destekler?  Örne\u011fin robotun sesi, robotun sosyal ihtimalini veya ki\u015fisel geri besleme sa\u011flay\u0131p sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkiler mi? Çocuklar bu robotlar hakk\u0131nda nas\u0131l ve ne dü\u015fünüyorlar?<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

<\/span>Robotlarla Arkada\u015f Olmak<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Robotlar geçmi\u015ften beri insano\u011flunun üzerinde çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 en ilgi çekici oyuncaklardan birisidir. Robotlar\u0131n çok ak\u0131ll\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 zamanlarda bile çocuklar\u0131n hevesle oynad\u0131\u011f\u0131 bu oyuncaklar, özerkle\u015fip daha ak\u0131ll\u0131 hale gelince art\u0131k insanlarla etkile\u015fime girmeye de ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Ak\u0131ll\u0131 robotlar; çocuklarla konu\u015furlar, onlara gülerler, birlikte farkl\u0131 oyunlar oynayabilirler ya da \u015fark\u0131 söyleyip onlarla çizimler yapabilirler. Hatta bir do\u011fum günü partisinde çocuklara e\u015flik edebilirler. Ak\u0131llanan ba\u011flant\u0131l\u0131 teknolojileri bünyesine alan robotlar<\/a><\/strong> art\u0131k hayat\u0131m\u0131za sosyal makineler olarak girmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

Ak\u0131l\u0131 robotlar\u0131n çocuklarla fiziksel aktiviteler yapabilmeleri, hareket edebilmeleri, t\u0131pk\u0131 bir insan gibi görebiliyor, g\u0131d\u0131klanabiliyor ya da hissedebiliyor olmalar\u0131 çocuklarla makineler aras\u0131nda gelecekte ba\u011f olu\u015fturulabilece\u011fi öngörüsünü desteklemektedir. Ayn\u0131 zamanda robotlar, zihinsel öznitelikler bar\u0131nd\u0131rabilirler. Kendisiyle oynayan bir çocu\u011fun mutsuz oldu\u011fu anlarda ona dondurma yapmak ya da onunla ilgi çekici oyunlar oynamak gibi özellikleri bar\u0131nd\u0131ran bir robot, bir çocukla iyi bir arada\u015f olup onun ö\u011frenmesini kolayla\u015ft\u0131rabilir. Bu anlatt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 uzak bir gelecekte de\u011fildir.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

MIT Medya Laboratuvar\u0131'ndaki Ki\u015fisel Robotlar Grubu'ndaki bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olan Jacqueline M. Kory Westlund’un, çocuklar\u0131n sosyal robotlarla olan ili\u015fkilerini anlamak için yapt\u0131\u011f\u0131 proje kapsam\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmada  DragonBot isimli iki oyuncak hakk\u0131nda çocuklarla konu\u015fulmu\u015ftur.Bu ara\u015ft\u0131rmada; bir robot  olas\u0131 tepkiler veriyor konu\u015fmalara göre ba\u015f\u0131n\u0131 sallay\u0131p gülümsüyordu. Di\u011feri ayn\u0131 derecede etkileyiciydi ancak hareketleri \u015farta ba\u011fl\u0131 de\u011fildi. Konu\u015fma bitmeden tepkiler veriyordu. Çocuklar, \u015fartl\u0131  robota daha fazla  özen gösteriyorlard\u0131; ona bakmak için daha fazla zaman harc\u0131yorlard\u0131. Ayr\u0131ca, robotlar\u0131n e\u015fit derecede güvenilir ki\u015filer olduklar\u0131n\u0131 dü\u015fündüklerini test etmek için iki robotun kendilerine yöneltilen sorulara verdikleri cevaplar sonucunda çocuklara "Hangi robota inan\u0131yorsunuz?" sorusu yöneltildi.  Ba\u015flang\u0131çta seçtikleri robot ne olursa olsun, hemen hemen tüm çocuklar \u015fartl\u0131 robota inand\u0131lar.<\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Bu hedefli bilgi aramas\u0131, çocuklar\u0131n kimi sorgulamaya ya da onaylamaya karar vermede seçici oldu\u011funu gösteren önceki psikoloji ve e\u011fitim ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla tutarl\u0131d\u0131r. Çocuklar, ki\u015finin veya robotun ne kadar güvenilir oldu\u011funa karar vermek için muhataplar\u0131n\u0131n sözsüz sosyal ipuçlar\u0131n\u0131 kullan\u0131rlar.<\/span><\/span><\/p>\n

Daha sonra, robotlarla çocuklar\u0131n sözcük ö\u011frenimi hakk\u0131nda bilgi edinmek için birkaç ba\u015fka ara\u015ft\u0131rma yap\u0131ld\u0131. Burada da çocuklar\u0131n robotun sosyal ipuçlar\u0131na dikkat etti\u011fi bulgular\u0131na ula\u015f\u0131ld\u0131. \u0130nsanlarla olan etkile\u015fimlerinde oldu\u011fu gibi, çocuklar robotun bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve robotun isimlendirdi\u011fi nesneleri bulmak için robotun vücut yönelimini izledi. Çocuklar\u0131n robotlarla daha uzun etkile\u015fimleri incelendi\u011finde hikayelerini robota anlatmay\u0131 sevdikleri, robotun öykülerinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131, yani karakterlerini benimsedikleri hatta robotun kulland\u0131\u011f\u0131  kelimelerinin baz\u0131lar\u0131n\u0131 kulland\u0131klar\u0131 gözlemlendi.<\/span><\/span><\/p>\n

Bu teknolojinin en büyük faydalardan birisi, onu bireyler için özelle\u015ftirebilmenizdir. Robot, hikayelerini çocu\u011fun \u015fu andaki dil yeteneklerine uyacak \u015fekilde "dengelemi\u015f" olsayd\u0131, bu daha fazla ö\u011frenme sa\u011flar m\u0131yd\u0131? E\u011fer robot, kulland\u0131\u011f\u0131 motivasyon stratejilerini ki\u015fiselle\u015ftirdiyse, ö\u011frenme ya da kat\u0131l\u0131m artar m\u0131yd\u0131? gibi sorular gündeme geldi.
\nSonuçlar bizleri \u015fu noktaya götürdü: Çocuklar bu robotlara toplumsal varl\u0131klar olarak yan\u0131t verdiler. Daha insan benzeri davranan, daha etkileyici, duyarl\u0131, içeri\u011fi ve cevaplar\u0131 ki\u015fiselle\u015ftiren robotlar, çocuklara daha fazla uyum, ilgi ve ö\u011frenme sa\u011flad\u0131. Daha insani  etkileyici bir sese sahip bir robotu düz, s\u0131k\u0131c\u0131 bir sesle (klasik bir sesli konu\u015fma bilgisayar\u0131 sesi gibi) kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda,  çocuklar\u0131n insani sesle sahip olan robotla daha fazla ilgilendikleri gözlemlendi.<\/span><\/span><\/p>\n

Ö\u011frenmenin ötesinde, çocuklar\u0131n robot hakk\u0131nda nas\u0131l dü\u015fündükleri ve hissettikleri konular\u0131na da bak\u0131ld\u0131.  Çocuklara oyunca\u011f\u0131n sadece bir robot oldu\u011fu söyendi\u011finde çocuklar\u0131n ona kar\u015f\u0131 ald\u0131klar\u0131 tav\u0131rda çok büyük de\u011fi\u015fiklikler olmad\u0131. Fakat çocu\u011fun robot-insan ayr\u0131m\u0131n\u0131 bir yeti\u015fkinle ayn\u0131 seviyede yapamayaca\u011f\u0131 gerçe\u011fini de göz önünde bulundurmak gerekmektedir. Çocuklar için robotun ne anlama geldi\u011fi yeti\u015fkinlerden farkl\u0131d\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Bütün çal\u0131\u015fmalar\u0131n sonunda, çocuklar robotun bir arkada\u015f oldu\u011funu iddia etmi\u015ftir. Çocuklar, robotlar\u0131n bir insan gibi büyüyemedi\u011fini ya da yemek yemeyece\u011fini biliyorlard\u0131 ama yukar\u0131da bahsedildi\u011fi gibi hareketlere verdikleri tepkiler, hikayeler, bilgi payla\u015f\u0131m\u0131 onlarla aralar\u0131nda bir ba\u011f olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Elbette çocuklar robotunbir insan taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 biliyorlard\u0131 ancak robot, onlar için insana benzeyen e\u011flenceli bir arkada\u015ft\u0131.<\/span><\/span><\/p>\n

Günümüzde ak\u0131ll\u0131 teknolojileri bar\u0131nd\u0131ran Roomba, Jibo, Alexa, Google Home, Kuri, Zenbo vb. Gibi birçok robot çoktan evlere girmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanl\u0131k art\u0131k kendine \u015fu souyu sorabilir: Robotlarla ne tür ili\u015fkiler kurmak istiyoruz? Çünkü çal\u0131\u015fmalar bize yapay zekan\u0131n muhte\u015fem geli\u015fimiyle art\u0131k robotlarla gelecekte arkada\u015f olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131n kaç\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu göstermektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

<\/span>Robotlar, Ö\u011fretmenlerin Yerlerine Geçebilir mi?<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Bu soruyu sormadan önce robotlar\u0131n insan olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya en az\u0131ndan günümüzde insan\u0131 özelliklerin tamam\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131ramayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmemiz gerekmektedir. Robotlar insanlara benzeyebilir. Hatta çocuklar, robot ö\u011fretmenlerinden özelle\u015fmi\u015f konularda daha iyi bir ö\u011frenim bile alabilirler fakat robotlar\u0131n, belirli bir çocu\u011fun ihtiyaçlar\u0131na uyum sa\u011flamak için insanlara ait tüm yetenekleri yoktur. Özellikle çocuk konu\u015fmas\u0131n\u0131 tan\u0131maya gelince, alg\u0131 veya alg\u0131lamalar\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Sonunda, robotlar\u0131n insan ö\u011fretmenler gibi insana benzer tüm yeteneklere sahip oldu\u011fu noktaya gelsek bile bu onlar\u0131n bir makine oldu\u011fu gerçe\u011fini de\u011fi\u015ftirmeyecektir. Yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz gibi makinelerle aram\u0131zda ba\u011f olu\u015fturabilecek en güçlü yöntem onlara insani özellikler yüklemektir. Bu aç\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ö\u011fretmenlik gibi kompleks duygular\u0131n en yo\u011fun kullan\u0131m\u0131n\u0131 içeren meslekleri robotlar yapacak bile olsa bir insan ö\u011fretmen ö\u011frenci ili\u015fkisini kuramayacak olmas\u0131 ola\u011fand\u0131r. Çünkü ö\u011frenci, kar\u015f\u0131s\u0131ndaki makine e\u011fiticide ne kadar insani özellikler olsa da onun bire makine oldu\u011fu ve ba\u015fka insanlar taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilincinde olacakt\u0131r. Bizim için robotlar\u0131n insanlar\u0131n mesleklerini almas\u0131 amaç de\u011fildir. Ana amaç insanlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131racak makineleri yine insanlara zarar vermeden onlar\u0131n ya\u015fam ortam\u0131na sokmakt\u0131r. Bu aç\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda robotlar\u0131n ö\u011fretmenlerin yerini tamam\u0131yla alaca\u011f\u0131 dü\u015füncesi yerine onlar\u0131n dersleri anlatmalar\u0131 için kullanacaklar\u0131 araçlar olmalar\u0131 daha muhtemeldir.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Robotlar ve benzer teknolojiler için öngördü\u011fümüz rol onlar\u0131n baz\u0131 meslekler için tamamlay\u0131c\u0131 olmalar\u0131d\u0131r. Robotlar, e\u011fitim için yeni bir araçt\u0131r. Duygusal pedagojik makineler ve ak\u0131ll\u0131 ö\u011fretme sistemleri gibi, yeni faaliyetler çocuklara ula\u015fman\u0131n yeni yollar\u0131n\u0131 sa\u011flayabilirler. Robotlar her ö\u011frenci için ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f içerik sa\u011flayabilirler ya da okulda ö\u011frenmeyi evde ö\u011frenmeye dönü\u015ftürebilirler. Robotlar, e\u011fiticilerin hâlihaz\u0131rda yapt\u0131klar\u0131 hizmetleri tamamlayabilir destekleyebilir; bak\u0131c\u0131lar\u0131n kullanmay\u0131 bilmedi\u011fi veya kullanamayabilece\u011fi faydal\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 modelleyebilirler.<\/span><\/span><\/p>\n

Örne\u011fin, kitap okuyan bir çocu\u011fun hikâyeyi dü\u015fünmesini, sonra neler olaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmesini sa\u011flamak ve derin bir anlay\u0131\u015f kazanabilmesi için kitapla çocu\u011fun diyalo\u011fa girebilmesi faydal\u0131 bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Bu tarz diyalogsal ili\u015fkiyi modelleyen bir dijital hikâye kitab\u0131na sanal bir karakter ekledi\u011fimizde, ebeveynlerin hangi tür sorular\u0131 ö\u011frenip bunlar\u0131 daha s\u0131k soraca\u011f\u0131n\u0131 ö\u011frenmesine yard\u0131mc\u0131 olabiliriz. Ba\u015fka bir örnek olarak bir kelime oyununda robotun varl\u0131\u011f\u0131 ileti\u015fim ve tart\u0131\u015fmay\u0131 te\u015fvik edebilir. Ebeveynler, oyunun dil ö\u011frenme hedeflerine uygun bir \u015fekilde çocuklar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 yönlendirebilir ve güçlendirebilirler. K\u0131saca, teknoloji, çocuk bak\u0131c\u0131 etkile\u015fimlerini kolayla\u015ft\u0131rabilir.<\/span><\/span><\/p>\n

Özetle, robotlar yard\u0131m\u0131yla çocuklarla aileleri, arkada\u015flar\u0131 ve bak\u0131c\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki mevcut ili\u015fkilerin geli\u015ftirilmesini sa\u011flayabiliriz. Robotlar insan de\u011fildir ve insanlar\u0131 yerini alamazlar. Ama robotlar gelecekte hayat\u0131m\u0131zda büyük bir yer kaplayacaklard\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

<\/span>Duygusal Robotlar Yap\u0131labilir mi?<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Çocuklarla arkada\u015fl\u0131k ve ö\u011fretmen ili\u015fkisi olan robotlar\u0131 nas\u0131l yapabildi\u011fimiz hakk\u0131nda konu\u015furken bu robotlara insani duygular\u0131 daha yo\u011fun bir \u015fekilde yükleyebilir miyiz sorusu her zaman göz önünde bulundurulmaktad\u0131r. Konuya farkl\u0131 bir aç\u0131dan bakarsak; “Bu robotlara daha fazla insani özellikler yüklemeli miyiz?” sorusu daha da önemli bir sorun haline gelmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

Sosyal robotlar\u0131n potansiyel faydalar\u0131 çoktur. Robotlar çocuklar\u0131n ö\u011frenmesine yard\u0131mc\u0131 olabilir; terapi, e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k hizmetlerinde kullan\u0131labilirler. Fakat robotlar\u0131n i\u015flerini “DO\u011eRU”  yapt\u0131klar\u0131ndan nas\u0131l emin olabiliriz? Hangi yol gösterici prensipleri takip etmeliyiz?<\/span><\/span><\/p>\n

Robotlar\u0131n i\u015flerini do\u011fru yap\u0131p yapmamas\u0131 tamamen onlar\u0131 programlayan, tasarlayan, üreten ve kullanan insanlar\u0131n ellerindedir. Neyse ki, insan hayatlar\u0131na robot yerle\u015ftirme eti\u011fine derinlemesine inceleme yapmak için birçok disiplinde uluslararas\u0131 ilgi artmaktad\u0131r. Örne\u011fin, Foundation for Responsible Robotics, gelecekteki robot tasar\u0131m\u0131 ve geli\u015ftirilmesi politikas\u0131 üzerinde dü\u015fünmektedir. IEEE Standartlar Birli\u011fi, özerk sistemler için etik hususlar üzerine bir giri\u015fimde bulunmaktad\u0131r. Robot insan entegrasyonuna çok disiplinli ilgi olmas\u0131 oldukça önemlidir. Sadece robotlar\u0131 sorumlu bir \u015fekilde olu\u015fturmakla ilgilenmekle kalmamal\u0131, ayn\u0131 zamanda bunu gerçekle\u015ftirebilmek için çok say\u0131da farkl\u0131 insan\u0131n konuya dâhil edilmesi gerekmektedir. Ayn\u0131 etik ikilemlerle yüz yüze olan ilgili endüstriler de insanlarla çal\u0131\u015fmak zorundad\u0131rlar. Robotlar\u0131 in\u015fa eden akademisyenlerden, tasar\u0131mc\u0131lardan ve mühendislerden çok daha fazla insan robot insan entegrasyonu hakk\u0131nda fikir vermelidir. Üreticiler, anne-babalar ve çocuklar klinisyenler, terapistler ve ö\u011fretmenlerle çal\u0131\u015fmak zorundad\u0131rlar.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Robot üreticilerinin di\u011fer endüstrilerin yapt\u0131\u011f\u0131 yanl\u0131\u015flardan ders ç\u0131karmalar\u0131 gerekmektedir.  Örne\u011fin, robotlar\u0131n sosyal olarak manipüle edici olup olmayaca\u011f\u0131 sorununu ele al\u0131rsak reklamc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve pazarlaman\u0131n manipülasyonu nas\u0131l ele ald\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmas\u0131 gerekilebilir ve sorunlardan baz\u0131lar\u0131n\u0131n nas\u0131l önlenebilece\u011fi görülebilir. Di\u011fer ikna edici teknolojiler ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yaratan oyunlar da incelenebilir. Belki de olas\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ya da olumsuz sonuçlarla ilgili fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 artt\u0131rman\u0131n bir yolu olarak, bir robot eti\u011fi atölyesinde, belirli teknolojilerle etkile\u015fim risklerini, teknolojinin neler yapabilece\u011fini veya hatta "dozaj "\u0131n\u0131 önermek üzere bildirim etiketleri veya film derecelendirmelerine benzer" uyar\u0131 etiketleri olu\u015fturulabilir.<\/span><\/span><\/p>\n

Gizlili\u011fi, güvenli\u011fi yönetmek için di\u011fer gözetim teknolojilerinin ve Nesnelerin \u0130nterneti cihazlar\u0131n\u0131n nas\u0131l çal\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 incelemek önemlidir. Örne\u011fin, a\u011f trafi\u011fini \u015fifrelememek veya kullan\u0131c\u0131lar\u0131 veri ihlalleri konusunda zaman\u0131nda bilgilendirmemek önemli sorunlara yol açabilir. \u0130malatta "tasar\u0131m güvenli\u011fi" standartlar\u0131 zaten vard\u0131r. “Bu nedenle "tasar\u0131m güvenli\u011fi" için benzer standartlar olu\u015fturabilir miyiz?” gibi sorular üzerinde dü\u015fünülmesi gerekmektedir. Robotikçilerin, di\u011fer alanlarda çal\u0131\u015fan profesyonellere benzer etik kurallar\u0131 benimsemeleri gerekebilir.  Bununla birlikte, gizlilik, fikri mülkiyet ve \u015feffafl\u0131k da vurgulanmas\u0131 gereken önemli konulardand\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

Robot-insan entegrasyonu konusunda sürü aç\u0131k soru vard\u0131r. Hâlâ üstesinden gelmek zorunda oldu\u011fumuz birçok zorluk bulunmakta olsa da gelecekteki teknolojileri ve robot arkada\u015flar\u0131 zararl\u0131 olmaktan çok insanlar için yararl\u0131 k\u0131lmak için çabalar günümüzde yo\u011fun bir \u015fekilde sürmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

<\/span>Sürekli Ö\u011frenin, Dikkatli Dü\u015fünün, Büyük Hayaller Kurun<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/span><\/h1>\n

Gittikçe daha fazla say\u0131da robot ve ak\u0131ll\u0131 cihaz hayat\u0131m\u0131za girdi\u011finde onlara yönelik tutumlar\u0131m\u0131z de\u011fi\u015febilir. Farkl\u0131 teknolojilerle büyüyen yeni nesil çocuklar ve teknoloji ile kurdu\u011fumuz farkl\u0131 ili\u015fkiler sayesinde insanlar gelecekte uygun düzenlemelere, etik kodlara ve endüstri standartlar\u0131na sahip olacakt\u0131r. <\/strong>Tüm bu etik tart\u0131\u015fmalar\u0131n ötesinde dünyaya uyum sa\u011flamak için hepimiz yapay zekâ, nesnelerin interneti, robotik gibi teknolojileri iyi anlamal\u0131, ülkemize ve dünyaya faydal\u0131 olabilmek için iyi niyetle çal\u0131\u015fmalar yapmal\u0131y\u0131z. Bu teknolojilerle yapabileceklerimiz, bizim hayal gücümüzün sonsuzlu\u011fu kadard\u0131r. Bu yüzden çok dikkatli dü\u015fünmeli, sürekli ö\u011frenmeli çok çal\u0131\u015fmal\u0131 ve en önemlisi dünyay\u0131 çok daha iyi bir yer yapacak büyük hayaller kurmal\u0131y\u0131z.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynak:<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

\u25baIEEE Spectrum<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba<\/span>Newatlas<\/span><\/span><\/p>\n

\u25ba<\/span>MIT News<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Otonom robotlar sadece i\u015flerimizi yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z ak\u0131ll\u0131 cihazlar olman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ip art\u0131k, \u00e7ocuklar ba\u015fta olmak \u00fczere bizle etkile\u015fime girip sosyal hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan yeni arkada\u015flar\u0131m\u0131z olma yolunda h\u0131zla ilerlemektedir. Bu yaz\u0131m\u0131zda \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6\u011frenimini destekleyen sosyal robotlar\u0131n tasar\u0131mlar\u0131n\u0131 ve sosyal hayata etkilerini inceledik.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"pmpro_default_level":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-1277","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","pmpro-has-access"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1277","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1277"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1277\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1277"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/endustri40.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=1277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}